Pinus hartwegii Pinus hartwegii

Pinus hartwegii Lindl. – gatunek drzewa z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Występuje w górach Gwatemali, Hondurasu i Meksyku, głównie na wysokościach 2500-4000 m n.p.m., chociaż skrajnie sięga najniżej 2200 m i najwyżej 4300 m n.p.m.

Pokrój drzewiasty, nawet na dużych wysokościach. Liście igły zebrane w pęczki po 3–6, przeważnie po 5 lub, na niektórych obszarach, po 3. Osiągają długość (6) 10–17 (22) cm i (1) 1,2–1,5 mm szerokości. Są sztywne, proste lub zakrzywione. Pień dorasta do 31 m wysokości i 128 cm średnicy. Kora gruba, szorstka i łuszcząca się, głęboko spękana, ciemnobrązowa do szarej. Szyszki szyszki żeńskie wyrastają w okółkach po 2–6, po otwarciu są długie na 8–12 (15) cm i szerokie na 5–8 cm. Łuski nasienne mają lekko wzniesioną, brązową lub purpurowo-brązową apofyzę z czarnym, płaskim zgrubieniem (umbo). Nasiona o długości 5–6 mm, często z czarnymi plamkami. Nasiono z kleszczowatym skrzydełkiem o rozmiarach 12–20 na 7–12 mm.

Biologia i występowanie

W Meksyku na korzeniach Pinus hatrwegii pasożytuje Arceuthobium vaginatum subsp. vaginatum, sosna ta jest też głównym gospodarzem A. globosum subsp. grandicaule. Drzewa silnie zainfekowane przez oba te gatunki roślin pasożytniczych wykazują mniejszą żywotność. W środkowym Meksyku zaobserwowano u takich okazów skrócenie długości igieł średnio o 36% w porównaniu ze zdrowymi drzewami, zmniejszenie przyrostu na grubość o 19% oraz na wysokość o 29%. Sosna Hartwega odporna jest natomiast na zainfekowanie przez A. abietis-religiosae.

Międzynarodowa organizacja IUCN umieściła ten gatunek w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych, przyznając mu kategorię zagrożenia LR/lc (lower risk/least concern), uznając go za gatunek najmniejszej troski, o niskim ryzyku wymarcia. Po ponownej ocenie w 2010 r. klasyfikację tę utrzymano jako LC i opublikowano w roku 2013.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2021-03-28 04:29:28]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=62822717. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Christopher J. Earle: Pinus hartwegii (ang.). W: The Gymnosperm Database [on-line]. [dostęp 2013-08-21].
  • Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Pinales : Pinaceae, [w:] Angiosperm Phylogeny Website [online], Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-02-28]  (ang.).
  • A.A. Farjon A.A., Pinus hartwegii, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2013-08-21]  (ang.).
  • M.J.M.M.J.M. Christenhusz M.J.M.M.J.M. i inni, A new classification and linear sequence of extant gymnosperms, „Phytotaxa”, 19, 2011, s. 55–70 [dostęp 2021-03-26] .
  • Christopher J. Earle: Pinus (ang.). W: The Gymnosperm Database [on-line]. [dostęp 2010-04-27].
  • F.G. Hawksworth, D. Wiens. Dwarf mistletoes: Biology, pathology and systematics. „Agriculture Handbook”. 709, 1996. Washington, DC: U.S.D.A. Forest Service. [dostęp 2013-09-12]. 
  • A.A. Farjon A.A., Pinus hartwegii, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2010-04-27]  (ang.).
  • Jesse P. Perry: The pines of Mexico and Central America. Portland: Timber Press, 1991. (ang.)
  • Pinus hartwegii (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2013-08-21].