Trojeść amerykańska Asclepias syriaca

Trojeść amerykańska (Asclepias syriaca L.) – gatunek rośliny z rodziny toinowatych (w systemie Reveala i APG II), w systemie Cronquista z rodziny trojeściowatych. Pochodzi z północno-wschodniej i północno-środkowej części Stanów Zjednoczonych oraz przyległych obszarów Kanady . We florze Polski antropofit zadomowiony, kenofit. Cenna roślina miododajna. Gatunek inwazyjny ujęty na liście inwazyjnych gatunków stwarzających zagrożenie dla Unii Europejskiej, wymieniony w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 września 2011 r. w sprawie listy roślin i zwierząt gatunków obcych, które w przypadku uwolnienia do środowiska przyrodniczego mogą zagrozić gatunkom rodzimym lub siedliskom przyrodniczym.

Pokrój bylina kłączowa osiągająca wysokość od 60 cm do 1,5 metra Łodyga wzniesiona i owłosiona. Liście duże, eliptycznego kształtu, do 20 cm długości. Kwiaty o silnej woni, w kolorze mięsistoczerwonym, zebrane w baldachokształtne kwiatostany. Owoce kolczasta torebka.

Biologia i występowanie

Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od kwietnia do czerwca. Wydziela trujący sok mleczny. Roślina zawiera do 10% kauczuku, a liście około 0,9% witaminy C. Jest jedną z głównych roślin żywicielskich gąsienic motyla monarcha wędrownego.

Roślina miododajnaRoślina jadalna Sok mleczny rośliny zawiera duże ilości glikozydów, dlatego liście i torebki nasienne są trujące dla owiec, innych dużych ssaków oraz potencjalnie dla ludzi. Jednak młode pędy, młode liście, pąki kwiatowe i niedojrzałe owoce są jadalne na surowo. Roślinie przypisywano gorzki smak i dla jego usunięcia rekomendowano jej kilkukrotne parzenie we wrzątku przez minutę. Jednak zalecenia takie opublikowane przez Euella Gibbonsa w Stalking the Wild Asparagus (1962) wynikały prawdopodobnie z pomylenia tego gatunku z Apocynum cannabinum. Trojeść amerykańska nie ma goryczy nawet spożywana na surowo i można ją gotować jak szparagi, bez specjalnego przetwarzania.Roślina kauczuko- i włóknodajna Podjęto nieudane próby przemysłowego wykorzystania produkcji gumy (z soku roślinnego) i włókna (z włosków nasiennych). Włókna trojeści z puchu nasiennego mają jedwabisty połysk. Włoski te były wykorzystane tradycyjnie jako wypełnienie gablot entomologicznych. Roślina została również zbadana pod kątem wykorzystania włókien łyka, które są zarówno mocne, jak i miękkie. Badania Departamentu Rolnictwa USA w latach 90. i 40. XX wieku wykazały, że trojeść amerykańska ma większy potencjał do komercyjnego przetworzenia niż jakakolwiek inna amerykańska roślina włóknista, z szacowanymi wydajnościami tak wysokimi jak konopie i jakością równie dobrą jak len. Zarówno włókna łykowe, jak i włoski nasienne były historycznie używane przez rdzennych Amerykanów do produkcji powrozów i tekstyliów[potrzebny przypis]. Trojeść amerykańska była również uprawiana do produkcji ocieplenia płaszczy zimowych.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2020-06-21 00:30:44]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=60101858. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 września 2011 r. w sprawie listy roślin i zwierząt gatunków obcych, które w przypadku uwolnienia do środowiska przyrodniczego mogą zagrozić gatunkom rodzimym lub siedliskom przyrodniczym, 9 września 2011 .
  • Jaela Bernstien: How a Quebec company used a weed to create a one-of-a-kind winter coat. CBC News, 13 październik 2016. [dostęp 2020-01-28].
  • Samuel Thayer: The Forager's Harvest : A Guide to Identifying, Harvesting, and Preparing Edible Wild Plants. 2006. ISBN 978-0-9766266-0-2.
  • Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Państwowe Wydawnictwo Robotnicze i Leśne. ISBN 83-09-00256-4.
  • Anurag Agraval: Monarchs and Milkweed: A Migrating Butterfly, a Poisonous Plant, and Their Remarkable Story of Coevolution. Princeton University Press, 2017. ISBN 978-1-4008-8476-6. (ang.)
  • Trojeść amerykańska – roślina miododajna, www.portalpszczelarski.pl [dostęp 2020-01-27]  (pol.).
  • L_2017182PL.01003701.xml, eur-lex.europa.eu [dostęp 2020-01-27] .
  • Rośliny użytkowe. Tadeusz Gorczyński (red. nauk.). Wyd. 2. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1966, seria: Wydawnictwa popularno-encyklopedyczne.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-24].
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-11-11].
  • cechy kwiatów
    • pora kwitnienia
      • kwiecień
      • maj
      • czerwiec
    • barwa kwiatów
      • płatki czerwone
    • kwiatostan
  • cechy liści
    • kształt blaszki
      • liście jajowate
  • cechy łodygi
    • wygląd łodygi
      • łodyga owłosiona
      • łodyga wzniesiona
  • cechy owoców
    • rodzaj owoców
      • suche
        • torebki
    • powierzchnia owocu
      • kolczasta
  • ogólne
    • roślina trująca
    • roślina miododajna
    • roślina użytkowa
    • bylina
    • status gatunku we florze Polski
      • antropofit
      • kenofit