Oset nastroszony Carduus acanthoides

Oset nastroszony (Carduus acanthoides L.) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny astrowatych.

Łodyga wzniesiona, prosta, sztywna,o wysokości do100, a czasami nawet do 150 cm. Jest przerywano-kolczasto oskrzydlona. Liście mają podługowaty lub podługowatolancetowaty zarys, są pierzastodzielne lub pierzastosieczne, silnie kłujące, na brzegach posiadające duże, jasne kolce. Górna powierzchnia naga lub słabo owłosiona, dolna silniej, zwłaszcza na nerwach. Nigdy nie są kutnerowate. Kwiaty zebrane w dość duże jajowate i wzniesione koszyczki, wyrastające na krótkich szypułkach pojedynczo lub po kilka blisko siebie. Szypułki koszyczków są oskrzydlone. Listki okrywy o szerokości do 2,5 mm, zwężające się od nasady i odstające na boki, kłujące. Dno koszyczka ze szczeciniastymi plewinkami. Wszystkie obupłciowe, kwiaty rurkowate, purpurowoczerwone. Korona 5-dzielna. Owoc drobno kropkowane niełupki długości 2,5-3,5 mm z puchem kielichowym o długości 10-13 mm składającym się z pojedynczych, szczecinkowatych włosków zrośniętych w pierścień.

Biologia i występowanie

Gatunek o pochodzeniu północno-śródziemnomorskim. Jako gatunek zawleczony rozprzestrzenił się po świecie i obecnie występuje w całej Europie, Ameryce Północnej (USA i Kanada), Azji, Nowej Zelandii i w niektórych regionach Ameryki Południowej i Afryki. W Polsce pojawił się już w epoce żelaza i ma status archeofita. Jest dość częsty, szczególnie w południowej i środkowej części kraju. Rozwój Roślina dwuletnia, hemikryptofit. Kwitnie od lipca do września, kwiaty przedprątne i owadopylne. Owoce rozsiewane przez wiatr. Siedlisko Siedliska ruderalne i segetalne: przydroża, ugory, gruzowiska, tereny kolejowe, obrzeża lasów i zarośli, pola uprawne i pastwiska. Roślina światłolubna i ciepłolubna. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Ass. Carduetum acanthoidis i gatunek wyróżniający dla Ass. Onopordetum acanthii. Genetyka i zmienność Liczba chromosomów 2n = 22. Tworzy mieszańce z ostem kędzierzawym (C. x leptocephalus Peterm) i ostem zwisłym. Oddziaływania międzygatunkowe Na ostach pasożytuje wiele gatunków grzybów. M. in. są to: Golovinomyces cichoracearum wywołujący mączniaka prawdziwego astrowatych, Puccinia calcitrapae wywołujące rdze, Microbotryum cardui, Ramularia cirsii, Ramularia cynarae emend, Nodulosphaeria cirsii.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-12-04 20:03:16]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=52757015. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973.
  • Barbara Sudnik-Wójcikowska: Rośliny synantropijne. Warszawa: Multico, 2011. ISBN 978-83-7073-514-2. OCLC 948856513.
  • Jakub Mowszowicz: Flora jesienna. Przewodnik do oznaczania dziko rosnących jesiennych pospolitych roślin zielnych. Warszawa: WSiP, 1986, s. 198. ISBN 83-02-00607-6.
  • Wiesław Mulenko, Tomasz Majewski, Małgorzata Ruszkiewicz-Michalska: A preliminary checklist of micromycetes in Poland. Wstępna lista grzybów mikroskopijnych Polski. Kraków: W. Szafer. Institute of Botany, PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-75-4.
  • The International Plant Names Index. [dostęp 2018-02-16].
  • Discover Life Maps. [dostęp 2018-02-16].
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  • cechy kwiatów
    • pora kwitnienia
      • lipiec
      • sierpień
      • wrzesień
    • typ kwiatu
      • obupłciowy
    • kolor pyłku
      • owadopylność
    • barwa kwiatów
      • fioletowopurpurowe
    • pręciki
      • przedprątne kwiaty
    • okwiat
      • kwiaty 5-krotne
    • kielich
      • puch kielichowy
    • kwiatostan
      • groniasty
        • prosty
          • koszyczek
    • barwa kwiatów rurkowatych
      • purpurowoczerwona
  • cechy liści
    • kształt blaszki
      • liście lancetowate
      • podługowatolancetowate
      • podługowate
    • wcięcia blaszki
      • pierzastodzielne
      • pierzastosieczne
    • brzeg liścia
      • kolczasty
    • powierzchnia blaszki
      • naga
  • cechy łodygi
    • wygląd łodygi
      • łodyga wzniesiona
      • prosta
      • gruba
      • sztywna
      • bruzdowana
      • przerywano-kolczasto oskrzydlona
    • szacowana wysokość łodygi
      • 100 - 150 cm
  • cechy nasion
    • rozsiewanie nasion
      • anemochoria
  • siedlisko
    • Pastwiska
    • Skraje lasów
    • zarośla
    • ugory
    • pola uprawne
    • siedliska ruderalne
    • przydroża
    • tereny kolejowe
    • gatunek charakterystyczny dla
      • klasa) Cl. Artemisietea vulgaris Lohm., Prsg et R. Tx. in R.Tx. 1950 zbiorowiska roślin wieloletnich na terenach ruderalnych
      • SubCl. Galio-Urticenea (Pass. 1967) Th. Müller in Oberd. 1983 naturalne i półnaturalne nitrofilne zbiorowiska typu okrajkowego na żyznych siedliskach świeżych, wilgotnych lub mokrych, w różnym stopniu zacienionych
    • siedliska segetalne
    • gruzowiska
  • cechy korzeni
    • system korzeniowy
      • Główny (palowy) wrzecionowaty
  • forma życiowa wg Raunkiæra
    • hemikryptofit
  • ogólne
    • roślina heliofilna
    • gatunek rodzimy
    • roślina pospolita
    • dość częste wystepowanie
    • roślina dwuletnia
    • status gatunku we florze Polski
      • takson rodzimy lub trwale zadomowiony
    • roślina ciepłolubna
  • cechy owoców
    • kolor owoców
      • oliwkowy
    • rodzaj owoców
      • suche
        • niełupka
    • powierzchnia owocu
      • aparat lotny