Kminek zwyczajny Carum carvi

Kminek zwyczajny (Carum carvi L.) – gatunek rośliny dwuletniej należący do rodziny selerowatych (Apiaceae).

Łodyga wzniesiona, bruzdkowana, mocno rozgałęziona, osiąga 30–70 cm (1 m) wysokości. Podłużnie żeberkowana. Liście liście rozety i dolne łodygowe są długoogonkowe, górne – bezogonkowe, podwójnie- lub potrójniepierzastodzielne, o wąskich działkach. Ogonek liściowy przechodzi w pochwę, z której wyrastają dwa listki. Kwiaty drobne, białe (wyjątkowo zdarzają się różowe), zebrane w liczne baldachy złożone o 5-10 szypułach. Pokrywek brak. Owoce rozłupnia, złożona z dwu oddzielnych niełupek, długości 4–6 mm, podwieszonych na wspólnym wieszadle za pomocą cienkich nici, które po wyschnięciu stają się kruche i łatwo obłamują. Owoce są w stanie dojrzałym brunatne, wydłużone, nieco zagięte ku stronie wewnętrznej, a na stronie zewnętrznej opatrzone 5 żeberkami.

Biologia i występowanie

Naturalny zasięg występowania: Afryka: Tunezja; Azja: Afganistan, Armenia, Azerbejdżan, Bhutan, Chiny (Gansu, Hebei, Qinghai, Shanxi, Sinciang, Tybetański Region Autonomiczny), Gruzja, Indie (Kaszmir, Dżammu), Iran, Irak, Mongolia, Nepal, Pakistan, Rosja (Dagestan, Kamczatka, Kaukaz Północny, Kirgistan, Syberia, Tadżykistan, Turkmenistan, Republika Ałtaju), Turcja; Europa: Albania, Austria, Belgia, Białoruś, Bułgaria, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Hiszpania, Holandia, Litwa, Łotwa, Mołdawia, Niemcy, Norwegia, Polska, Rumunia, Słowacja, Szwajcaria, Ukraina, Węgry, Włochy, oraz kraje dawnej Jugosławii. Poza tym obszarem spotykany w uprawie lub zdziczały. W Polsce pospolity, jest również uprawiany. RozwójRoślina dwuletnia. W pierwszym roku rozwija się rozeta liści podwójnie lub potrójnie pierzastych oraz gruby korzeń palowy. Roślina gromadzi w korzeniu substancje zapasowe. Jesienią, kiedy wchodzi w okres spoczynku, większość liści obumiera. Wczesną wiosną drugiego roku wyrastają liście odziomkowe, a następnie łodygi kwiatostanowe. Kwitnie od maja do czerwca. Owoce dojrzewają w pierwszej połowie lipca. Cechy fitochemiczneNasiona zawierają 3–7% olejku eterycznego. Głównymi składnikami olejku są: karwon (ok. 60%) oraz limonen (terpen), a także aldehyd kuminowy. Nasiona zawierają również flawonoidy, kwasy organiczne (w tym kwas kawowy), substancje azotowe (20%), cukry proste (3%), skrobię (4%), olej tłusty (12–20%), garbniki, żywice, woski. EkologiaRoślina obcopylna. Zapylana m.in. przez pszczoły. W stanie dzikim rośnie na suchszych łąkach, przydrożach, miedzach i polanach. Hemikryptofit. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla rzędu (O.) Arrhenathertalia.

Surowiec zielarski Owoc kminku (Carvi fructus) – cała, wysuszona rozłupka, zawierająca nie mniej niż 30 ml/kg olejku kminkowego. Olejek jest przezroczystą, żółtawą cieczą o przyjemnym zapachu i lekko piekącym smaku. Działanie i zastosowanie Przeciwskurczowo w obrębie przewodu pokarmowego, poprawia trawienie, działa wiatropędnie, pobudza wydzielanie soku żołądkowego i laktację, działa bakteriobójczo.
Korzeń wykształcany w pierwszym roku wegetacji nadaje się do spożycia, może być np. gotowany i przyrządzany podobnie do korzenia marchwi.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2020-04-26 01:34:12]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=59568304. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Owoc kminku. znamlek.pl. [dostęp 2015-11-16].
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-01].
  • Apicjusz: O sztuce kulinarnej. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2012, s. 296. ISBN 978-83-231-0926-6.
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • Aleksander Ożarowski, Antonina Rumińska, Krystyna Suchorska, Zenon Węglarz: Leksykon roślin leczniczych. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1990. ISBN 83-09-01261-6.
  • Zioła i rośliny lecznicze. Joanna Krzaczyńska (tłum.). Firma Księgarska Jacek i Krzysztof Olesiejuk, 2007, seria: Przewodnik. ISBN 83-7512-064-2.
  • Anrea-Anna Cavelius: Zioła w medycynie naturalnej. Bremen: MAK Verlag GmbH, 2005. ISBN 978-3-939991-32-8.
  • cechy kwiatów
    • pora kwitnienia
      • maj
      • czerwiec
      • lipiec
    • pręciki
      • 5
    • kwiatostan
      • groniasty
        • złożony
          • baldach
    • barwa kwiatów
      • białe
      • różowe
  • ogólne
    • roślina lecznicza
    • roślina jadalna
    • roślina uprawiana
    • Surowiec zielarski
    • roślina przyprawowa
    • zdziczała
    • roślina dwuletnia
  • siedlisko
    • Pastwiska
    • łąki
    • gatunek charakterystyczny dla
      • (rząd) O. Arrhenatheretalia elatioris Pawł. 1928 zbiorowiska żyznych łąk na świeżych glebach mineralnych
    • przydroża
    • miedze
    • zasiewy
  • cechy korzeni
    • system korzeniowy
      • Główny (palowy) wrzecionowaty
      • korzenie spichrzowe
  • forma życiowa wg Raunkiæra
    • hemikryptofit
    • autotrof
  • cechy owoców
    • okres dojrzewania owoców
      • lipiec
      • sierpień
    • rodzaj owoców
      • suche
        • niełupka
  • cechy łodygi
    • wygląd łodygi
      • naga
      • dęta
      • bruzdowana
      • dwudzielna
    • szacowana wysokość łodygi
      • 30-90 cm
  • cechy liści
    • typ liści
      • 2-3 pierzasto-złożony
      • pierzastosieczny