Jeżówka purpurowa Echinacea purpurea

Jeżówka purpurowa (Echinacea purpurea (L.) Moench.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych. Pochodzi z Ameryki Północnej. We florze Polski czasami (rzadko) przejściowo dziczejąca z upraw (efemerofit).

Pokrój zielna bylina o wysokości 60–150 cm, rzadko do 180 cm. Łodyga łodyga zielona do czerwonej. wzniesiona, nieznacznie rozgałęziona. Liście naprzemianległe, jajowate do lancetowato-jajowatych, nieregularnie ząbkowane, pomarszczone z obu stron, ciemnozielone z wyraźnymi jasnozielonymi nerwami. Blaszka liściowa jest gruba i błyszcząca. Kwiaty listki okrywy dużego koszyczka są ustawione w 2 lub 3 rzędach. Pełny osadnik kwiatostanowy jest lekko wypukły. Każdy z zewnętrznych, fioletowych, języczkowatych kwiatów (4–6 cm) i wewnętrznych fioletoworóżowych kwiatów rurkowatych jest przyrośnięty do czerwonawego, zaostrzonego i sztywnego przykwiatka, który wystaje ponad kwiaty rurkowate. Kielich jest zredukowany do bardzo małego wyrostka, jedna z działek ma do 1 mm długości. U odmian ozdobnych kwiaty są także w innych kolorach.

Surowiec zielarski Ziele jeżówki purpurowej (Echinaceae purpureae herba) – wysuszone, całe lub rozdrobnione kwitnące nadziemne części rośliny oraz korzeń jeżówki purpurowej (Echinaceae purpureae radix) – wysuszone, całe lub rozdrobnione podziemne części rośliny. Oba surowce powinny zawierać odpowiednio minimum 1,0% lub 0,5% sumy kwasu kaftarowego i kwasu cykoriowego. Działanie i zastosowanie Tradycyjnie stosowana w leczeniu objawów przeziębienia i grypy w celu skrócenia czasu infekcji dróg oddechowych oraz złagodzenia ich przebiegu. Ekstrakty stosuje się także we wspomaganiu działania układu odpornościowego. Przeprowadzone badania pokazały iż wyciągi nie mają wpływu na przebieg ani długość trwania przeziębienia. Istnieją też badania sugerujące iż przyjęcie leku bardzo wcześnie (przed pierwszymi objawami) może skrócić przebieg przeziębienia – jednakże nie jest to potwierdzone. W listopadzie 2009 opublikowano wyniki badań świadczące o przeciwwirusowym działaniu preparatów z tego gatunku w stosunku do wirusów grypy H5N1, H1N1 oraz H7N7. W lutym 2020 roku opublikowano badania, z których wynika, że wyciąg z jeżówki purpurowej ma inaktywujące działanie na koronawirusy w warunkach in vitro. Dawkowanie Preparaty w formie tabletek z wyciągu suchego z ziela jeżówki purpurowej stosuje się w dawce 3 razy dziennie 1 tabletkę zawierającą min. 1 mg kwasów polifenolowych w przeliczeniu na kwas chlorogenowy. Preparat można stosować przez okres nie dłuższy niż 10 dni.
W wielu krajach świata, również w Polsce jest uprawiana. Doskonale nadaje się na kwiat cięty, jest też uprawiana jako roślina rabatowa w ogrodach. Odmiana 'White Swan' ma duże, białe kwiaty języczkowe, 'Robert Bloom' ciemnorózowe. Jeżówka przyciąga owady, zarówno pszczoły jak i motyle.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2020-05-17 00:38:56]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=59784896. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Odporność, Apteka Naturalnie Zdrowi [dostęp 2020-05-07]  (pol.).
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  • Jeżówka purpurowa (pol.). 2013. [dostęp 2013-06-10].
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  • Johanna Signer i in.. In vitro antiviral activity of Echinaforce®, an Echinacea purpurea preparation, against common cold coronavirus 229E and highly pathogenic MERS-CoV and SARS-CoV. „Virology Journal”. DOI: 10.21203/rs.2.24724/v2. 
  • Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.Sprawdź autora:1.
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-06-15].
  • Linde K, Barrett B, Wölkart K, Bauer R, Melchart D.: Echinacea for preventing and treating the common cold. [Cochrane Database Syst Rev. 2006] (ang.). PubMed - National Center for Biotechnology Information. [dostęp 2012-07-19].
  • cechy łodygi
    • szacowana wysokość łodygi
      • od pasa do wysokości człowieka (100 < x < 200 cm)
    • wygląd łodygi
      • łodyga gałęzista
      • łodyga wzniesiona
  • cechy kwiatów
    • barwa kwiatów
      • płatki różowe
      • płatki czerwone
      • płatki fioletowe
    • kwiatostan
  • cechy liści
    • kształt blaszki
      • liście jajowate
      • liście lancetowate
    • ustawienie liści
      • naprzemianległe
  • ogólne
    • roślina lecznicza
    • roślina ozdobna
    • roślina użytkowa
    • bylina
    • status gatunku we florze Polski
      • efemerofit
    • Surowiec zielarski
  • siedlisko
    • miejsca nasłonecznione