Gorysz siny Cervaria rivini

Gorysz siny (Peucedanum cervaria (L.) Lapeyr., właśc. Cervaria rivini Gaertn.) – gatunek byliny z rodziny selerowatych. Występuje w Europie południowej i środkowej sięgając aż do centralnej Rosji. W Polsce rośnie na rozproszonych stanowiskach na obszarze całego kraju z wyjątkiem gór. Częstszy w południowym pasie wyżyn. Ludowa nazwa: "jeleniec".

Liście odziomkowe o długości do 50 cm, jajowate lub szerokotrójkątne, z ogonkami, 2-3 razy pierzasto złożone. Listki szerokie, kształtu jajowatego, ułożone w jednej płaszczyźnie; dolne częściowo klapowane, ostro piłkowane, skórzaste, sinozielone od spodu, nagie. Liście łodygowe z niewielką blaszką i pochwą. Kwiaty drobne, zebrane w złożone i duże baldachy (9-30 ramienne), z wielokwiatowymi baldaszkami. Szypuły baldaszków omszone. Płatki barwy białej (różowe w pączku), kształtu odwrotnie jajowatego, wycięte na szczycie, opatrzone łatką. Pokrywy i pokrywki liczne, odgięte w dół, szczeciniaste. Łodyga słabo rozgałęziona, pełna wewnątrz, naga, niemal bezlistna, bruzdowana w górnej części. Osiąga wysokość 50–120 cm. Owoc rozłupka kształtu szerokojajowatego, o długości od 4 do 6 mm, z trzema żebrami grzbietowymi i dwoma brzeżnymi.

Biologia i występowanie


Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od lipca do września. Występuje na glebach suchych i świeżych, mezotroficznych, o odczynie obojętnym i zasadowym. Spotykana najczęściej w ciepłolubnych dąbrowach i powiązanych z nimi zbiorowiskach okrajkowych.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-12-05 16:43:47]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=52303441. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • The Plant List. [dostęp 2014-08-26].
  • Leokadia Witkowska-Żuk: Rośliny leśne. Warszawa: Multico, 2013. ISBN 978-83-7073-359-9.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-01].
  • Kadereit J. W., Albach D. C., Ehrendorfer F., Galbany-Casals M. i inni. Which changes are needed to render all genera of the German flora monophyletic?. „Willdenowia”. 46, s. 39 – 91, 2016. DOI: http://dx.doi.org/10.3372/wi.46.46105. 
Przypisane cechy
ogólne bylina
barwa kwiatów płatki białe
barwa kwiatów płatki różowe
korona kwiatu i typ kwiatostanu baldachy
kształt blaszki liście jajowate
ulistnienie u dołu łodygi lub odziomkowe
ulistnienie wcinane (wrębne, sieczne i klapowane)
ulistnienie piłkowane
ulistnienie liście pierzaste
rodzaj owoców rozłupki
wygląd łodygi łodyga gałęzista
wygląd łodygi łodyga gładka
szacowana wysokość łodygi od pasa do wysokości człowieka (100 < x < 200 cm)
pora kwitnienia lipiec
pora kwitnienia sierpień
pora kwitnienia wrzesień