Topola czarna Populus nigra

Topola czarna, sokora, sokorzyna, jasiokor, topola nadwiślańska (Populus nigra L. ) – gatunek drzewa z rodziny wierzbowatych (Salicaceae). W Polsce występuje dziko, czasami jest sadzona.

Pokrój dorasta do 30 m wysokości. Drzewo z szeroką, kopulastą lub stożkową koroną. Pień na starszych okazach przeważnie z guzowatymi naroślami oraz cienkimi gałązkami z tzw. pączków śpiących. Pędy gałązki jasnożółte do szarożółtawych. Młode gałązki nie posiadają listwek korkowych. Kora ciemnobrunatna, na starszych egzemplarzach prawie czarna, głęboko spękana. Liście pąki podługowatojajowate, stożkowe, duże do ok. 1,4 cm. Liście długości 5-12 cm, jajowatorombowate, do trójkątnych, u nasady słabo sercowate, zaostrzone, brzegiem karbowano-piłkowane. Gdy są młode, mają zielono-czerwonawy kolor, z czasem robią się ciemnozielone, z mocnym połyskiem, spodem jasnozielone, matowe. Ogonki liściowe spłaszczone prostopadle względem blaszki liściowej, dość długie, u nasady blaszek brak gruczołków (cechy klasyfikacyjne). Kwiaty u nasady objęte kubkowatym wyrostkiem, dwupienne, zebrane w kotki. Przysadki kwiatowe czerwone, porozcinane. Pylniki pręcików czerwone, znamiona słupków żółte. Owoce torebka pękająca 2 klapami. Nasiona opatrzone puchem.

Biologia i występowanie

Występuje na terenie środkowej, zachodniej i południowej Europy, środkowej Azji, zachodniej Syberii i północnej Afryki. W Polsce występuje na całym obszarze, z wyjątkiem Pomorza Zachodniego i północno-wschodnich rejonów, gdyż przez Polskę przebiega północna granica jej zasięgu.

Roślina lecznicza Surowiec zielarski – zebrane wczesną wiosną pączki (Gemmae Populi). Zawierają glikozydy fenolowe (m.in. salicyna, populina), olejki eteryczne, garbniki, żywice, sole mineralne, flawonoidy. Działanie: moczopędne, słabo napotne, przeciwgorączkowe. Obniża poziom mocznika i innych szkodliwych metabolitów w organizmie. Podobne działanie mają również pączki topoli białej, balsamicznej i osiki. Roślina ozdobna: Używana głównie do nasadzeń parkowych i krajobrazowych. Przez skrzyżowanie różnych gatunków uzyskano wiele mieszańców. Drewno jest miękkie i lekkie. Ma jasnobrązową twardziel i żółtobiały biel. Jest wykorzystywane jako surowiec do wyrobu celulozy i sklejki. W uprawach gospodarczych zastępuje ją bardziej opłacalna topola kanadyjska, mieszaniec otrzymany ze skrzyżowania topoli czarnej z topolą amerykańską. Na topoli czarnej rozwija się kilka gatunków motyli nocnych.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2020-05-31 00:43:58]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=59911811. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-01].
  • Jan Macků, Jindrich Krejča, Apoloniusz Rymkiewicz: Atlas roślin leczniczych. Wrocław [etc.]: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, 1989. ISBN 83-04-03281-3.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-12-10].
  • Johnson O., More D.: Drzewa. Warszawa: Multico, 2009, s. 154. ISBN 978-83-7073-643-9.
  • Otwarta Encyklopedia Leśna. [dostęp 11 lutego 2008 r.].
  • cechy owoców
    • rodzaj owoców
      • suche
        • torebki
  • ogólne
    • drzewo
    • roślina lecznicza
    • roślina ozdobna
    • roślina użytkowa
    • Surowiec zielarski
    • mieszaniec
  • cechy liści
    • typ liści
      • liść prosty
    • kształt blaszki
      • liście romboidalne
    • ogonek liściowy
      • spłaszczony
    • kolor pąków
      • czerwonobrunatne
    • brzeg liścia
      • karbowanopiłkowany
    • kształ pąków
      • lepkie
    • kolor liścia
      • obustronnie zielone
    • nasada
      • brak gruczołków (cecha diagnostyczna)
  • siedlisko
    • Brzegi wód
    • Zbiorowiska nadrzeczne
    • aluwia
    • gatunek charakterystyczny dla
      • Populetum albae Br.-Bl. 1931 łęg wierzbowo-topolowy (nadrzeczny łęg topolowy) - (91E0)
  • forma życiowa wg Raunkiæra
    • megafanerofit
  • cechy drzew i krzewów
    • cechy korony
      • szeroka
      • korona rozłożysta
    • kwiaty
      • kwiaty męskie
      • kwiaty żeńskie
      • drzewo dwupienne
      • kotki pręcikowe walcowate
      • kotki pręcikowe zwisające
      • kotki słupkowe wysmukłe
    • wysokość
      • 15-25 m
    • cechy kory
      • ciemnobrunatna
    • cechy gałęzi
      • gałązki jasnożółte do szarożółtawych
  • cechy kwiatów
    • pręciki
      • 20-30
      • pylniki purpurowoczerwone
    • znamiona słupka
      • znamiona żółte
  • cechy nasion
    • wielkość nasion
      • owłosione