Przenęt purpurowy Prenanthes purpurea

Przenęt purpurowy (Prenanthes purpurea L.) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny astrowatych. Występuje w Europie, przez Niemcy i Polskę przebiega północna granica jego zasięgu. W Polsce występuje tylko na południu, po Śląsk i Roztocze. Jest rośliną dość rzadką.

Liście dolne liście mają podłużnie jajowaty kształt (szerszy w górnej części liścia) i posiadają szerokie zatokowate wycięcia. Ich nasady zbiegają w krótki ogonek. Liście środkowe i górne są nie tylko dużo mniejsze, ale mają znacznie różniący się od liści dolnych kształt; są lancetowate lub podługowate i brzegi mają tylko nieznacznie wycięte, lub są tylko piłkowane. Są siedzące i mają sercowate nasady. Wszystkie liście są cienkie i nagie, na dolnej stronie sinozielone. Kwiaty drobne kwiaty zebrane w długie, walcowate koszyczki zwisające na długich szypułkach. Koszyczki te z kolei zebrane są w wiechę. W koszyczkach tylko kilka kwiatów (przeważnie 5). Okrywa koszyczków o długości 12-13 mm i 5-7 mm średnicy i składająca się z 6-10 listków. Jest naga i dość często podbarwiona na fioletowo. Języczkowe kwiaty przenętu mają długie płatki wystające daleko poza okrywę, wskutek czego koszyczki bardzo przypominają swoim wyglądem pojedyncze kwiaty. Płatki kwiatów fioletowopurpurowe, puch kielichowy w postaci pojedynczych, śnieżnobiałych włosków. Słupek jednokomorowy, dolny. Pręciki zrośnięte w rurkę wokół słupka, którego dwudzielne, spiralne znamię wystaje wysoko powyżej pylników. Przedprątne kwiaty kwitną od lipca do sierpnia, zapylane są przez błonkówki. Łodyga pojedyncza, obła, wzniesiona, o wysokości 50-120 cm. Jest naga, lub tylko słabo owłosiona. W górnej części rozgałęzia się. Pod ziemią posiada grube, rozrastające się poziomo kłącze . Owoc niełupka, jasnobrunatnego koloru, wydłużona i bocznie spłaszczona, słabo żeberkowana, bez dzióbka, z białym puchem kielichowym. Roślina wiatrosiewna.

Biologia i występowanie


Bylina, hemikryptofit. Siedlisko: lasy, zarośla, poręby. Roślina cieniolubna, w naturalnych warunkach nigdy nie rośnie w miejscach o pełnym nasłonecznieniu. W górach częstszy, niż na niżu. Rośnie tam aż do piętra kosówki. Gatunek charakterystyczny dla All. Fagion i gatunek wyróżniający dla zespołu roślinnego buczyny kwaśnej.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-12-04 22:22:04]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=51708527. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Tadeusz Traczyk: Rośliny lasu liściastego. Warszawa: PZWS, 1959.
  • Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973.
  • Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  • cechy kwiatów
    • pora kwitnienia
      • lipiec
      • sierpień
    • barwa kwiatów
      • płatki fioletowe
  • cechy łodygi
    • szacowana wysokość łodygi
      • od pasa do wysokości człowieka (100 < x < 200 cm)
    • wygląd łodygi
      • łodyga gałęzista
      • łodyga owłosiona
      • łodyga gładka
      • łodyga wzniesiona
  • cechy liści
    • kształt blaszki
      • liście sercowate
      • liście jajowate
      • liście lancetowate
  • cechy owoców
    • kolor owoców
      • brązowe
      • białe
    • powierzchnia owocu
      • żeberkowana
  • ogólne
    • bylina
    • roślina cieniolubna
  • siedlisko
    • Buczyny
    • zarośla