Porzeczka skalna Ribes petraeum

Porzeczka skalna (Ribes petraeum) – gatunek rośliny należący do rodziny agrestowatych (Grossulariaceae). Dziko występuje (bardzo rzadko) w Europie Środkowej oraz na części obszaru Azji. W Polsce wyłącznie w górach; w Sudetach i Karpatach.

Pokrój krzew o wzniesionych, wyprostowanych pędach, osiągający wysokość do 2 m. Łodyga stosunkowo cienkie pędy o brunatnym zabarwieniu. Młode gałązki nagie. Liście pojedyncze, ciemnozielone liście, 3 – 5 klapowe, o ostrych klapach, o szerokości 7-15 cm, bez pachnących gruczołów, na brzegu orzęsione. Liście o ogonkach dłuższych od blaszki, o blaszce podwójnie ząbkowanej, spodem nagie, lub tylko delikatnie omszone na nerwach. Ulistnienie skrętoległe. Kwiaty zebrane w niezbyt gęste, zwieszone grona na pędach dwuletnich lub starszych (wierzchołkowe jednoroczne pędy nie wytwarzają kwiatów). Szypułki grona bez gruczołów, znacznie dłuższe od przysadek, które mają długość 1-2 mm. Kwiaty obupłciowe, o szerokości 4-5 mm, różowej barwy. Dno kwiatowe dzbaneczkowate, działki rozchylone, wyraźnie i gęsto orzęsione. Szyjka słupka stożkowato rozszerzona w nasadzie. Owoc czerwony i kwaśny.

Biologia i występowanie

Rozwój: Roślina wieloletnia, nanofanerofit. Kwitnie od kwietnia do maja, owoce dojrzewają od lipca. Siedlisko: roślina górska, występująca głównie w piętrze kosówki. Wraz z kosodrzewiną i górską odmianą jarzębiny tworzy zespół roślinności Pineto mugo carpaticum (karpackie zarośla kosodrzewiny). Na swoich naturalnych stanowiskach jest reliktem glacjalnym. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla klasy (Cl.) Pado-Sorbetum i podklasy (SAll.) Rhododendro-Vaccinienion. Liczba chromosomów 2n= 16.

Mieszańce z innymi gatunkami są uprawiane jako odmiany porzeczki czerwonej.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2020-04-18 20:35:25]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=59347492. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  • Joachim Mayer, Heinz-Werner Schwegler: Wielki atlas drzew i krzewów. Oficyna Wyd. „Delta W-Z”. ISBN 978-83-7175-627-6.
  • Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-28].
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-07-20].
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • cechy kwiatów
    • pora kwitnienia
      • kwiecień
      • maj
    • barwa kwiatów
      • płatki różowe
      • karminowe
    • typ kwiatu
      • obupłciowy
    • kwiatostan
      • groniasty
        • prosty
          • grono
    • kielich
      • dzbankowaty
  • cechy łodygi
    • szacowana wysokość łodygi
      • od pasa do wysokości człowieka (100 < x < 200 cm)
  • ogólne
    • krzew
    • roślina górska
    • krzew liściasty
    • relikt polodowcowy
    • status gatunku we florze Polski
      • takson rodzimy lub trwale zadomowiony
    • pochodzenie Europa Środkowa i część Azji
  • cechy owoców
    • kolor owoców
      • czerwone
    • okres dojrzewania owoców
      • lipiec
      • sierpień
  • cechy liści
    • typ liści
      • liść prosty
    • brzeg liścia
      • orzęsiony
      • podwójnie ząbkowany
    • kolor liścia
      • ciemnozielone
    • ogonek liściowy
      • dłuższy od blaszki liściowej
    • ustawienie liści
      • skrętoległe
    • wcięcia blaszki
      • klapowane
      • 3 – 5 klapowe
  • forma życiowa wg Raunkiæra
    • nanofanerofit
  • siedlisko
    • zarośla
    • gatunek charakterystyczny dla
      • (zespół) Ass. Pinetum mugo carpaticum Pawł. 1927 karpackie zarośla kosówki (=zarośla kosodrzewiny (4070)
    • zarośla kosówki
    • Sudety
    • Karpaty
  • cechy drzew i krzewów
    • cechy gałęzi
      • młode pędy cienkie
      • wzniesione w górę
      • wyprostowane
      • brunatne
      • nagie
    • wysokość
      • do 2 m

 
 
Mapa występowania
Źródło: - The Global Biodiversity Information Facility, - Użytkownicy atlasu.