Bagnica torfowa Scheuchzeria palustris

Bagnica torfowa, drążnica, błotnica sitowa (Scheuchzeria palustris (L.) Dulac.) – gatunek rośliny, jedyny przedstawiciel rodzaju bagnica (Scheuchzeria L.), który jest jedynym rodzajem rodziny bagnicowatych (Scheuchzeriaceae F. Rudolphi). Łacińską nazwę temu rodzajowi i gatunkowi nadał szwedzki botanik Karol Linneusz dla uczczenia szwajcarskiego uczonego – Jana Jakuba Scheuchzera. Rośliny zawierają szczawian wapnia i związki kwasu cyjanowodorowego.

Pokrój roślina o wysokości 10–20 cm. Pionowe łodygi wyrastają z ukośnego kłącza z cienkimi rozłogami. Kłącze osłonięte jest tuniką z trwałych nasad liści. Łodyga prosta, wzniesiona, szarozielona, u nasady okryta pochwami obumarłych liści, wyżej wyrastają liście, a w górnej części kilka kwiatów. Liście równowąskie, rynienkowate, z długimi, uszkowatymi pochwami, czasami dłuższe od łodygi. Końce blaszek z wgłębieniami pełniącymi funkcję hydatod. Odziomkowe osiągają 20–30 cm (rzadko 40 cm) długości. Liście łodygowe są krótsze – osiągają od 2 do 13 cm długości. W obrębie pochew z łuskowatymi włoskami (łuskami śródpochwowymi). Kwiaty niepozorne, obupłciowe, żółtawozielone, długości do 3 mm są zebrane w luźne grono złożone z 3–6(10) kwiatów. Kwiaty wyrastają z kątów przysadek na szypułkach o długości do 10 mm. Podwójny okwiat niezróżnicowany na kielich i koronę. Listki w potrójnych okółkach kwiatu mają długość 2,5–3 mm, są żółtawo zielonawe. Pręcików zazwyczaj 6, rzadziej 7 lub 8, otaczających 3–6 prawie niezrośniętych słupków o bardzo krótkich szyjkach. Na każdym z owocolistków rozwijają się dwa zalążki. Owoce powstające z poszczególnych owocolistków, zupełnie rozdzielone pęcherzykowate torebki o długości 5–7 mm, zawierające dwa jajowate nasiona o długości 3–4 mm. Nasiona uwalniane są w wyniku pęknięcia szwu brzusznego.

Biologia i występowanie

Występuje w strefie umiarkowanej i subarktycznej półkuli północnej, na terenie Europy, Ameryki Północnej i Azji. W Europie zwarty obszar zasięgu tego gatunku obejmuje południową część Półwyspu Skandynawskiego, wschodnią część Niżu Środkowoeuropejskiego, Alpy i Niż Wschodnioeuropejski. Na rozproszonych, nielicznych stanowiskach rośnie w północnej części Półwyspu Skandynawskiego, w Szkocji, we Francji (po Pireneje), w Karpatach i na Kaukazie. W Azji poprzez Syberię sięga po zachodnie i północne Chiny, Mongolię, Półwysep Koreański i Wyspy Japońskie. Rozprzestrzeniony jest także w Ameryce Północnej od południowej Alaski po Nowej Fundlandii, na południu sięgając do północnej Kalifornii, Illinois i Nowego Jorku. W Polsce jest dość rzadki. Najliczniej występuje w województwie lubuskim, na Pomorzu, Pojezierzu Mazurskim, Polesiu i Roztoczu. Na pozostałych obszarach niżu i w Sudetach występuje na rozproszonych stanowiskach, brak go zupełnie w środkowej części kraju. W Karpatach jest bardzo rzadki i występuje tylko na kilku stanowiskach w Kotlinie Orawsko-Nowotarskiej i na jednym stanowisku w Tatrach (Toporowy Staw Wyżni). Rozwój Bylina, geofit. Kwitnie w czerwcu i lipcu, przy czym w kwiatach najpierw dojrzewają pręciki (występuje przedprątność). Kwiaty zapylane są przez wiatr. Nasiona dojrzewają w sierpniu i wrześniu, rozsiewane są przy udziale zwierząt (zoochoria) i za pośrednictwem wody (hydrochoria). Siedlisko Rośnie na torfowiskach wysokich i przejściowych. Wymaga stanowisk podmokłych i dobrze naświetlonych. Gatunek charakterystyczny związku Rhynchosporion albae i zespołu Caricetum limosae. Genetyka Liczba chromosomów 2n = 22.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2021-03-14 03:12:40]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=62558807. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Marian Rejewski: Pochodzenie łacińskich nazw roślin polskich. Warszawa: 1996, s. 141. ISBN 83-05-12868-7.
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  • Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-02-28]  (ang.).
  • Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe 2. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 347-348. ISBN 83-7079-779-2.
  • Scheuchzeria palustris. W: Flora of North America [on-line]. eFlora. Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA.. [dostęp 2020-09-04].
  • Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  • Adam Zając, Maria Zając (red.): Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 503. ISBN 83-915161-1-3.
  • Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  • Scheuchzeria palustris. W: Den Virtuella Floran [on-line]. Naturhistoriska riksmuseet. (Za: Hultén, E. & Fries, M. 1986. Atlas of North European vascular plants: north of the Tropic of Cancer I-III. – Koeltz Scientific Books, Königstein). [dostęp 2020-09-04].
  • Scheuchzeria palustris. W: Root System Drawings – Wurzelatlas [on-line]. Wageningen University @ Research. [dostęp 2021-01-23].
  • Scheuchzeria palustris, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online]  (ang.).
  • Scheuchzeria palustris. W: Flora of China [on-line]. eFlora. Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA.. [dostęp 2020-09-04].
  • The Plant List. [dostęp 2017-03-01].
  • Crescent Bloom: Scheuchzeria (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 27 stycznia 2009].
  • Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  • Hertel H.. Gattungseponyme bei Flechten und lichenicolen Pilzen. „Bibliotheca Lichenologica”. 107, 2012. 
  • cechy kwiatów
    • pora kwitnienia
      • maj
      • czerwiec
      • lipiec
    • barwa kwiatów
      • płatki żółte
    • kwiatostan
      • groniasty
        • prosty
          • grono
  • cechy liści
    • kształt blaszki
      • liście wąskie i wydłużone
      • liście równowąske
  • cechy owoców
    • rodzaj owoców
      • suche
        • torebki
  • ogólne
    • roślina chroniona
    • bylina
    • geofit
    • czerwona lista roślin i grzybów Polski
  • cechy łodygi
    • wygląd łodygi
      • łodyga wzniesiona
  • siedlisko
    • Torfowisk
    • Torfowiska wysokie
    • Tatry
    • Sudety