Żywotnik olbrzymi Thuja plicata

Żywotnik olbrzymi (Thuja plicata Donn ex D.Don, 1824) – gatunek drzewa iglastego z rodziny cyprysowatych. Występuje w stanie dzikim w zachodniej części Ameryki Północnej, wzdłuż wybrzeży Oceanu Spokojnego, na obszarze od Alaski po Kalifornię. W Polsce uprawiany jako roślina ozdobna, dawniej także na leśnych powierzchniach doświadczalnych. W zachodniej części kraju zadomowiony na nielicznych stanowiskach (kenofit). W lasach może tworzyć zwarte odnowienia pochodzące z samosiewu.

Liście łuskowate, spłaszczone, ostro zakończone, jajowate, z wierzchu ciemnozielone, błyszczące, od spodu sinawe, z białawymi woskowymi plamkami. Kwiaty drzewo jednopienne. Kwiaty męskie małe, owalne, żółte, wyrastają na końcach pędów. Kwiaty żeńskie o zielonkawym zabarwieniu, niepozorne. Pokrój korona gęsta, zwarta, regularnie stożkowata. Samotnie rosnące drzewa zachowują gałęzie do samej ziemi.

Biologia i występowanie


Biotop
Najlepiej rośnie w klimacie oceanicznym wybrzeża Oceanu Spokojnego, z zimami bez silnych mrozów i łagodnymi, wilgotnymi latami. Na północnych krańcach obszaru występowania porasta niższe partie gór, na południu zbocza do wysokości 1800 m n.p.m. Tworzy lasy mieszane wraz z jodłą, osiką, klonem i jesionem.
Roślina trująca
Liście żywotnika olbrzymiego są trujące.
Drewno
Lekkie, jasne o czerwonawym zabarwieniu, pachnące, trwałe i łatwe w obróbce.


Drzewo ozdobne – sprowadzone do Europy w połowie XIX wieku. W Polsce sadzony w celach dekoracyjnych.
Żywotnik olbrzymi odgrywa istotną rolę w gospodarce leśnej Ameryki Północnej. Wysoko cenione drewno stosowane było przez Indian do wyrobu kanu, na słupy totemowe. Wykorzystywane jest także w tokarstwie i snycerstwie.


Największym na świecie znanym żyjącym przedstawicielem tego gatunku był żywotnik znad jeziora Quinault (ang. Quinault Lake Cedar). Szacunkowo miał łącznie 500 m³ drewna. Rósł w pobliżu północno-zachodniego brzegu jeziora Quinault na północ od miasta Aberdeen, w stanie Waszyngton, około 34 km od wybrzeża Oceanu Spokojnego. Drzewo miało 53 m wysokości i pień o średnicy 5,94 m. 8 marca 2014 roku, podczas silnego sztormu drzewo rozłamało się na 2 części.
Od 1988 roku żywotnik olbrzymi jest drzewem prowincjonalnym Kolumbii Brytyjskiej, prowincji Kanady.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2019-09-01 22:35:51]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=54984317. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • B. Tokarska-Guzik, Z. Dajdok, M. Zając, A. Zając, A. Urbisz, W. Danielewicz: Rośliny obcego pochodzenia w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem gatunków inwazyjnych. Warszawa: Generalna Dyrekcja Ochrony Srodowiska, 2012. ISBN 978-83-62940-34-9.
  • Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Wyd. wydanie II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 1058. ISBN 83-214-1305-6.
  • P. F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website – Seed Plant Evolution. 2001–.
  • Thuja plicata. W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2013-05-16].
  • cechy kwiatów
    • barwa kwiatów
      • płatki żółte
      • płatki zielonkawe
  • cechy liści
    • kształt blaszki
      • liście jajowate
  • ogólne
    • drzewo
    • roślina trująca
    • roślina ozdobna
    • roślina użytkowa
    • status gatunku we florze Polski
      • kenofit
    • drzewo iglaste
  • siedlisko
    • lasy mieszane