Macierzanka karpacka Thymus carpaticus

Macierzanka karpacka (Thymus carpaticus Čelak.) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych. Występuje głównie w Karpatach oraz rzadko we wschodniej części Sudetów. W Polsce występuje w Tatrach, Pieninach i w Pienińskim Pasie Skałkowym. Wzdłuż dolin rzecznych schodzi także na Podtatrze. Jest subendemitem zachodniokarpackim.

Pokrój półkrzew tworzący luźne darnie. Gatunek bardzo podobny do macierzanki nadobnej. Łodyga dwa rodzaje pędów: płonne i kwiatostanowe. Pędy płonne są długie, płożące się i rosną przez wiele lat. Pędy kwiatostanowe wyrastają rzędami z pędów płonnych, mają długość do 10 cm i wznoszą się. Są wyraźnie 4-kanciaste. Pod samym kwiatostanem owłosione są dookoła, niżej owłosione są po dwu stronach, na pozostałych dwu stronach są nagie lub mają tylko małe włoski. Ta cecha owłosienia łodyg różni ten gatunek od podobnej macierzanki halnej. Liście ciemnozielone, okrągławe, trójkątnie jajowate, lub jajowate, grube, lśniące i nagle zwężające się w ogonek, który jest przeważnie dłuższy od połowy długości blaszki. Na brzegach mają długie rzęski, a czasami także na powierzchni są delikatnie owłosione. Kwiaty zebrane w luźną główkę. Kielich kwiatów posiada długie włoski, jest dwuwargowy, przy czym górna warga jest dłuższa od dolnej i ma trójkątnie lancetowate ząbki. Korona o ciemnopurpurowym kolorze i długości 6–9 mm. Owoc rozłupnia. Rozpada się na 4 twarde, suche rozłupki.

Biologia i występowanie

Bylina. Kwitnie od lipca do sierpnia. Siedlisko: murawy, skały, nadrzeczne kamieniska, upłazy, hale. Głównie na podłożu wapiennym (roślina wapieniolubna). W Tatrach rośnie aż do piętra halnego, głównie jednak po górną granicę lasu.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2021-03-28 05:40:14]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=62817547. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Kwiaty Tatr. Przewodnik kieszonkowy. MULTICO Oficyna Wyd., 2003. ISBN 83-7073-385-9.
  • Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  • Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-31]  (ang.).
  • cechy kwiatów
    • pora kwitnienia
      • lipiec
      • sierpień
    • symetria kwiatu
      • grzbiecista
    • barwa kwiatów
      • płatki purpurowe
    • kwiatostan
      • groniasty
        • prosty
          • główka
  • cechy łodygi
    • szacowana wysokość łodygi
      • do kostki (0 < x < 15 cm)
    • wygląd łodygi
      • łodyga pełzająca
      • łodyga czterokanciasta
      • łodyga owłosiona
  • cechy liści
    • kształt blaszki
      • liście jajowate
      • liście okrągłe
      • liście najszersze przy nasadzie
      • liście trójkątne
  • ogólne
    • bylina
    • roślina wapieniolubna
    • półkrzew
  • siedlisko
    • Piętro halne
    • wapienie
    • murawy
    • Tatry
    • Sudety