Rzepień pospolity Xanthium strumarium

Rzepień pospolity (Xanthium strumarium L.) – gatunek rośliny należący do rodziny astrowatych. Gatunek kosmopolityczny, występujący obecnie na całym niemal świecie. Rodzimy obszar jego występowania obejmował wszystkie kontynenty półkuli północnej, ale został zawleczony i aklimatyzował się także na większości obszarów półkuli południowej. W wielu miejscach świata stał się chwastem. W Polsce jest przypuszczalnie archeofitem znanym od późnej epoki brązu lub nawet gatunkiem rodzimym występującym na stanowiskach synantropijnych (apofitem). Występuje niezbyt licznie, głównie w cieplejszych rejonach kraju.

Łodyga wzniesiona, rozgałęziająca się, górą szorstko owłosiona, górą ogruczolona, bez cierni. Ma wysokość 20-120 cm. Liście w zarysie koliste, 3-klapowe o klapach nierówno ząbkowanych. Mają sercowatą nasadę, na spodzie są kutnerowate. Kwiaty zebrane w koszyczki o jajowatej okrywie. Okrywa jest miękko owłosiona i pokryta nagimi i zagiętymi kolcami. Wszystkie kwiaty rurkowate. W niektórych koszyczkach występują tylko kwiaty pręcikowe, w innych tylko słupkowe. Zebrane w krótkie kłosy koszyczki z kwiatami pręcikowymi (męskimi) wyrastają wyżej, zawierają liczne kwiaty rurkowate i otoczone są wolną okrywą. Koszyczki żeńskie wyrastają niżej, w kątach liści, otoczone są grubą kolczastą okrywą, nie mają okwiatu i zawierają tylko dwa kwiaty słupkowe.

Biologia i występowanie

Roślina jednoroczna. Siedliska ruderalne, przydroża, nieużytki, ogrody (chwast). Występuje tylko na słonecznych stanowiskach. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Ass. Xanthietum strumarii. Kwitnie od lipca do października, jest wiatropylny. Roślina trująca: ziele zawiera alkaloidy, jod, garbniki i jest trujące w okresie tworzenia liści. Zwierzęta nie zjadają tej rośliny.

Z korzenia otrzymywano żółty barwnik.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2021-03-28 06:05:24]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=62818887. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-06-15].
  • Jakub Mowszowicz: Flora jesienna. Przewodnik do oznaczania dziko rosnących jesiennych pospolitych roślin zielnych. Warszawa: WSiP, 1986. ISBN 83-02-00607-6.
  • Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-04-15]  (ang.).
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • cechy kwiatów
    • pora kwitnienia
      • lipiec
      • sierpień
      • wrzesień
      • październik
    • kwiatostan
      • groniasty
        • prosty
          • kłos
  • cechy łodygi
    • szacowana wysokość łodygi
      • od pasa do wysokości człowieka (100 < x < 200 cm)
    • wygląd łodygi
      • łodyga gałęzista
      • łodyga szorstka
      • łodyga owłosiona
      • łodyga wzniesiona
  • cechy liści
    • kształt blaszki
      • liście sercowate
  • ogólne
    • roślina trująca
    • chwast
    • roślina jednoroczna
    • gatunek kosmopolityczny
    • status gatunku we florze Polski
      • archeofit
    • tworzy mieszańce
  • siedlisko
    • nieużytki