Koniczyna polna Trifolium arvense

Koniczyna polna (Trifolium arvense L.) – gatunek rośliny z rodziny bobowatych. Występuje w całej Europie, na znacznych obszarach Azji, w Afryce Północnej i Makaronezji, rozprzestrzenił się także na Azorach, w Australii, Ameryce Północnej i na Hawajach. W Polsce dość pospolity na całym niżu i w niższych położeniach górskich.

Łodyga rozesłana lub wzniesiona, rozgałęziona, kosmato owłosiona. Osiąga wysokość 5–30 (40) cm, rzadko dorasta do 70 cm. Liście trzylistkowe. Listki równowąskie, 2–8 krotnie dłuższe niż szersze, prawie całobrzegie, drobno ząbkowane, owłosione. Kwiaty kwiaty motylkowe zebrane w liczne, walcowate, gęsto owłosione główki o długości 1–2 cm. Brak przysadek. Rurka kielicha z zewnątrz gęsto owłosiona, wewnątrz naga. Gardziel kielicha nie zamknięta przez 2-wargowe zgrubienie. Korona kwiatu o rozmiarze 4 mm, początkowo biała, potem różowa. Owoce niewielki strąk.

Biologia i występowanie

Roślina jednoroczna (terofit) lub dwuletnia (hemikryptofit). Kwitnie od czerwca do września. Porasta suche wzgórza, nieużytki, piaski, zwłaszcza gleby piaszczyste, między trawami, przydroża. Roślina dość pospolita na całym niżu. Roślina wskaźnikowa gleb kwaśnych, w uprawach rolnych jest chwastem. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla klasy (Cl.) Koelerio-Corynephoretea. Liczba chromosomów 2n = 14.

Koniczyna polna znajduje zastosowanie jako roślina lecznicza.Surowiec zielarski Ziele wraz z kwiatostanami, pozyskiwane w okresie kwitnienia rośliny. Zawiera: olejek eteryczny, glikozydy, flawonoidy, garbniki, kwasy organiczne, białka, węglowodany i witaminy. Działanie Działa bakteriobójczo, przeciwzapalnie, powlekająco, przeciwbólowo i wzmacniająco. Napar z ziela stosuje się m.in. w nieżytach przewodu pokarmowego, biegunkach, przeziębieniach i grypie oraz jako środek wzmacniający. Okłady nasączone naparem z ziela stosuje się zewnętrznie na odleżyny. Naparu można również dodawać do kąpieli.
Z powodu twardych i gorzkich pędów nie nadaje się na paszę dla zwierząt. Niektóre źródła wskazują jednak na wykorzystanie koniczyny polnej jako źródła paszy.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2021-06-27 00:26:17]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=63782345. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  • Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński, Bogumił Pawłowski: Rośliny polskie. T. 1. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1988, s. 354. ISBN 83-01-05287-2.
  • Świat roślin, skał i minerałów. Warszawa: PWRiL, 1990. ISBN 83-09-00462-1.
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • Rośliny jako bioindykatory środowiska. [dostęp 2005-03-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2005-03-02)].
  • Trifolium arvense L. (ang.). W: Germplasm Resources Information Network - (GRIN) [on-line]. USDA, ARS, National Genetic Resources Program. National Germplasm Resources Laboratory. [dostęp 2012-11-28].
  • Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Fabales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website [online], Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-09-23]  (ang.).
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 274-278. ISBN 978-83-01-14342-8.
  • cechy kwiatów
    • pora kwitnienia
      • czerwiec
      • lipiec
      • sierpień
      • wrzesień
    • symetria kwiatu
      • grzbiecista
    • kwiatostan
      • groniasty
        • prosty
          • główka
    • kielich
      • owłosiony
    • barwa kwiatów
      • cieliste
      • bladoróżowawe
  • cechy łodygi
    • szacowana wysokość łodygi
      • od kolana do pasa (60 < x < 100 cm)
      • 8-30 cm
    • wygląd łodygi
      • łodyga gałęzista
      • łodyga owłosiona
      • łodyga wzniesiona
      • pokładająca się
      • prosta
      • cienka
  • ogólne
    • roślina jednoroczna
    • gatunek rodzimy
    • roślina drobna i delikatna
    • roślina pospolita
    • roślina wskaźnikowa
    • status gatunku we florze Polski
      • takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  • siedlisko
    • nieużytki
    • piaszczyste pola
    • gatunek charakterystyczny dla
      • Koelerio glaucae-Corynephoretea canescentis Klika in Klika et Novak 1941 murawy piaskowe
  • forma życiowa wg Raunkiæra
    • terofit
    • autotrof
  • cechy liści
    • kształt blaszki
      • równowąskopodługowate
    • brzeg liścia
      • drobno ząbkowany
    • przylistki
      • lancetowatoszydlaste
      • jajowate