Sosna czarna Pinus nigra

Sosna czarna, sosna austriacka (Pinus nigra Arn.) – gatunek drzewa z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Sosna czarna występuje na terenie południowej i południowo-zachodniejEuropy oraz Azji Mniejszej. Do Polski sosnę czarną sprowadzono w 1759 r. Pierwotny areał tego gatunku rozciąga się od Maroka i Hiszpanii, przez Pireneje, Alpy, południowe Karpaty aż do Półwyspu Krymskiego.

Pokrój drzewo iglaste o stożkowatej i smukłej koronie, która u starszych drzew staje się bardziej płaska i nieregularna. Liście igły w pęczkach po 2, spłaszczone, sztywne, ciemnozielone i spiczaste, długości 4–18(19) cm, grubości 1–2 mm. Pozostają na drzewie od 3 do 4 lat.

Biologia i występowanie


W USA sosna czarna jest szeroko uprawiana w północnych stanach Nowej Anglii, naokoło Wielkich Jezior i na północnym zachodzie. W Nowej Anglii i w rejonie Wielkich Jezior gatunek ten naturalizował się.
Wraz z innymi drzewami iglastymi i liściastymi tworzy lasy mieszane na terenach górzystych, na wysokości pomiędzy 200 a 2000 m n.p.m. W Europie i Azji Mniejszej najczęściej towarzyszą jej sosna zwyczajna, kosodrzewina, sosna alepska, sosna pinia, sosna bośniacka, świerk serbski, świerk pospolity, jodła pospolita, jałowiec. Odmiany var. nigra i var. pallasiana występują na wysokości 200–1200 m n.p.m., var. caramanica na wysokości 800–2000 m n.p.m.
Znosi śnieżne zimy i niezbyt wilgotne lata. Preferuje skaliste podłoża wapienne, chociaż dostosowuje się do większości gleb. Ze względu na głębokie korzenie potrzebuje dosyć grubej warstwy ziemi. Nie toleruje zacienienia, woli stanowiska w pełni nasłonecznione. Toleruje zasolenie, zanieczyszczenia powietrza, upały.

Gospodarka leśna – sosna czarna wykorzystywana jest do zalesiania, w celu odtworzenia wcześniej istniejących lasów. W USA sadzona w pasach wiatrochronnych i na poboczach dróg. Jako drzewo przydrożne ceniona ze względu na odporność na zasolenie (wynikające z rozsypywania zimą soli na oblodzonych i zaśnieżonych drogach) i odporność na wiele przemysłowych zanieczyszczeń oraz dosyć dobrą tolerancję suszy.[potrzebny przypis] Z tych powodów często zalesia się nią obszary silnie zanieczyszczone przez przemysł. W Polsce poza parkami najłatwiej ją można spotkać na wybrzeżu, gdzie była stosowana do umacniania wydm.
Pozyskuje się z niej żywicę.
Drzewo ozdobne – chętnie sadzona w ogrodach i parkach na północy USA, na południowych obszarach Kanady, także w krajach Europy Zachodniej i Środkowej.
Przemysł drzewny – w Europie wykorzystywana jako źródło drewna, z przeznaczeniem na lekkie konstrukcje. W USA ma mniejsze znaczenie gospodarcze.
Może być rozmnażana przez szczepienie.


Roślina umieszczona w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych w grupie gatunków niższego ryzyka (kategoria zagrożenia; LC).

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2019-09-01 22:32:03]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=54984125. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Christopher J.Ch.J. Earle Christopher J.Ch.J., Pinus [w:] Gymnosperm Database [online] [dostęp 2010-02-10]  (ang.).
  • Christopher J. Earle: Pinus nigra subsp. salzmannii (ang.). W: Gymnosperm Database [on-line]. [dostęp 2010-02-11].
  • Christopher J.Ch.J. Earle Christopher J.Ch.J., Pinus nigra [w:] Gymnosperm Database [online] [dostęp 2010-02-10]  (ang.).
  • P. F. Stevens: PINACEAE. W: Angiosperm Phylogeny Website [on-line]. 2001–.
  • Mieczysław Czekalski: Zieleń miasta Kluczborka. Wyd. wydanie I. Kluczbork: Urząd Miejski w Kluczborku, 2006. ISBN 83-918776-4-7.
  • Enrico Banfi, Francesca Consolino: Drzewa. Warszawa: Horyzont, Grupa Wydawnicza Bertelsmann Media, 2001. ISBN 83-7227-863-6.
  • Conifer Specialist Group (1998), Pinus nigra [w:] IUCN 2009. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2009.1 [online] [dostęp 2010-02-10]  (ang.).
  • Alicja Szweykowska, Jerzy (red.) Szweykowski: Słownik botaniczny. Wyd. wydanie II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003. ISBN 83-214-1305-6.
  • cechy kwiatów
    • pora kwitnienia
      • maj
      • czerwiec
    • kolor pyłku
      • wiatropylność
  • ogólne
    • drzewo
    • roślina ozdobna
    • roślina użytkowa
    • Polska Czerwona Księga Roślin
    • roślina mrozoodporna
    • roślina uprawiana
    • pochodzenie: rejon śródziemnomorski
    • drzewo iglaste
    • dwa podgatunki
    • uprawiana w lasach
    • wytrzymala na zanieczyszczenia
    • roślina żywicodajna
  • cechy liści
    • kształt blaszki
      • igły
    • kształ pąków
      • długie
      • zaostrzone
      • ożywicowane
  • siedlisko
    • Ogrody i parki
    • lasy mieszane
  • forma życiowa wg Raunkiæra
    • megafanerofit
  • cechy igieł
    • ułożenie igieł
      • po 2 na krótkopędzie
      • sztywne
      • grube
      • skręcone
    • wygląd igieł
      • sztywne
      • zaostrzone
      • skręcone
    • kolor igieł
      • ciemnozielone
    • wierzchołek igieł
      • ostry
  • cechy drzew i krzewów
    • cechy szyszek
      • kształt szyszki
        • jajowate
      • wielkość szyszek
        • 5-8 cm
      • kolor szyszek
        • w kolorze ochry
    • cechy korony
      • parasolowata
      • kopulasta
      • spłaszczona
    • wysokość
      • do 30 m
  • cechy łodygi
    • cechy pędu
      • nagie
  • cechy kory
    • kolor kory
      • ciemnobrunatną
      • prawie czarna
    • faktura kory
      • głęboko spękana