Krynicznik giętki Nitella flexilis

Krynicznik giętki (Nitella flexilis) – gatunek ramienicy z rodzaju krynicznik.

PokrójDość duży makroglon (długości zazwyczaj 10–40 cm). Czasem jednak mniejszy lub większy, osiągając największe rozmiary wśród europejskich przedstawicieli rodzaju. Cienka (0,5–1,2 mm średnicy), silnie rozgałęziona nibyłodyga. Nibyliście cienkie. Międzywęźla, zwłaszcza dolne, przeważnie dłuższe od nibyliści (1 do 4 razy . Plecha ciemnozielona, czasem brunatna, a gdy inkrustowana węglanem wapnia – szarozielona z charakterystycznym prążkowaniem na nibyłodygach i nibyliściach. Zazwyczaj bardzo wiotka i elastyczna. Roślina jednopienna. NibyliścieDługie i wiotkie, zwłaszcza na głębokich stanowiskach. Zwykle po 6 w okółku, czasem po 4-8, wyjątkowo do 10, także w układzie 6 głównych i 1-2 dodatkowych. Tępo zakończone, ze zgrubiałą błoną. Płodne jednokrotnie widlasto, rzadko rozgałęzione, z członem pierwszego rzędu około dwukrotnie dłuższym od członów drugiego rzędu. Zwykle proste, a szczytowe nieco zagięte do środka, bardzo rzadko formując się w główki w szczytowych okółkach. Oprócz typowych nibyliści z okółków wyrastają dodatkowe nibyliście (1–2), które są krótsze, różnią się od nich brakiem rozgałęziania i są płonne. PlemniePojedyncze. Wyrastają w rozgałęzieniach nibyliści. Żółtozielone. Bez śluzowej otoczki. Dość duże (niewiele mniejsze od lęgni), o średnicy 500-800 μm. LęgniePojedyncze, rzadko podwójne lub potrójne. Nieośluzione, ciemnoczerwone do brązowych. Wyrastają w rozgałęzieniach nibyliści. Nieznacznie większe od plemni (600-900 × 550-780 μm), umieszczone poniżej niej. Koronka bardzo mała (40 μm wysokości) lub brak, odpadająca poza sezonem wegetacyjnym. Oospory czarne, lub ciemnobrązowe do czerwonych. Gładkie lub z brodawkami. O wymiarach 300-575 × 280-500 μm. ZmiennośćGatunek bardzo zmienny morfologicznie. W wodach płytkich zwykle bardziej kępiasta (cała kępa wyrasta z jednej grubej, jasnej bulwki), niska (10–15 cm wysokości). W głębszych wodach formy bardziej wydłużone, aż przekraczając 1 metr długości, o dłuższych międzywęźlach, kilkakrotnie dłuższych od nibyliści i dłuższych (do 7 cm) i bardziej wiotkich nibyliściach. Na podłożu organicznym plecha od dołu brunatnieje. Odmiana N. flexilis var. fryeri jest protandryczna. Podobne gatunkiKrynicznik giętki jest bardzo podobny do Nitella opaca, według niektórych autorów, jedyną morfologiczną cechą pozwalającą na ich rozróżnienie jest jedno- lub dwupienność, więc łatwo je pomylić w stadium wegetatywnym. Cechami pomagającymi je wówczas odróżnić jest obecność lub brak główek czy dodatkowych nibyliści. Inne nieco mniej podobne gatunki to Nitella mucronata i Nitellopsis obtusa.

Biologia i występowanie


Gatunek słodkowodny; wody od miękkich po twarde, także słonawe. Rzadki w rzekach wolno płynących i w eutroficznych jeziorach – tam występuje w rozproszeniu wśród roślinności szuwarowej. Zwykle rośnie w jeziorach mezotroficznych, na różnej głębokości, preferując wody miękkie. Spotykany też w mniejszych zbiornikach czy rowach, w jeziorach przymorskich i górskich, także humusowych. W preferowanych warunkach tworzy łąki ramienicowe z zespołu Nitelletum flexilis. Gatunek występuje w różnym zakresie temperatur, ale preferuje wody chłodne, choć w zbyt chłodnych może nie rozmnażać się płciowo. W jeziorach środkowej i zachodniej Europy występuje w wodach o różnym stanie ekologicznym, ale jest jednym z gatunków najczęściej spotykanych w wodach o dobrym stanie, zwłaszcza w jeziorach o średniej głębokości.
WystępowanieGatunek kosmopolityczny – notowany na Grenlandii, w USA, Kolumbii, Brazylii, różnych krajach Europy, Pakistanie, Chinach, Japonii, Queenslandzie i na Hawajach. W Polsce również szeroko rozpowszechniona.


Krynicznik giętki jest wykorzystywany jako roślina akwariowa. W literaturze akwarystycznej bywa określany jako świecznica giętka.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2019-10-09 12:57:33]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=53886967. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Marek Kraska: 3110 – Jeziora lobeliowe. W: Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. Jacek Herbich (red.). T. 2: Wody słodkie i torfowiska. Warszawa: Ministerstwo Środowiska, 2004, s. 29–36. ISBN 83-86564-43-1. (pol.)
  • Nitella flexilis (L.) Agardh – Krynicznik (pol.). W: Baza roślin [on-line]. Akwa-Mania. [dostęp 2012-05-31].
  • Carl Adolph Agardh: Systema algarum. Lund: Literis Berlingianis, 1824, s. 124. (łac.)
  • Mariusz Pełechaty, Andrzej Pukacz: Klucz do oznaczania gatunków ramienic (Characeae) w rzekach i jeziorach. Warszawa: Główny Inspektorat Ochrony Środowiska / Wydawnictwo Naukowe Gabriel Borowski, 2008, s. 66–67, seria: Biblioteka Monitoringu Środowiska. ISBN 978-83-7217-200-5. (pol.)
  • Maciej Gąbka: Charophytes of the Wielkopolska refion (NW Poland): distribution, taxonomy and autecology. Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2009, s. 66-67. ISBN 978-83-61320-71-5.
  • Anders Langangen: Nitella flexilis (Linnaeus) C.Agardh (ang.). AlgaeBase. [dostęp 2014-09-06].
  • Ryszard Piotrowicz: 3140 – Twardowodne oligo- i mezotroficzne zbiorniki z podwodnymi łąkami ramienic Charetea. W: Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. Jacek Herbich (red.). T. 2: Wody słodkie i torfowiska. Warszawa: Ministerstwo Środowiska, 2004, s. 48–58. ISBN 83-86564-43-1. (pol.)
  • G.W. Patterson. Sterols of Nitella flexilis and Chara vulgaris. „Phytochemistry”. 11 (12), s. 3481–3483, grudzień 1972. DOI: 10.1016/S0031-9422(00)89842-8 (ang.). 
  • Takashi Sawa. Cytotaxonomy of the Characeae: Karyotype Analysis of Nitella opaca and Nitella flexilis. „American Journal of Botany”. 52 (9), s. 962–970, październik 1965 (ang.). 
  • ogólne
    • roślina chroniona
    • roślina użytkowa
    • Natura 2000
    • roślina szuwarowa
  • siedlisko
    • łąki
    • Szuwary