Morela pospolita Prunus armeniaca

Morela pospolita, m. zwyczajna (Prunus armeniaca L.) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny różowatych. Pochodzi z Azji, rodzimy obszar jej występowania obejmuje Kirgistan, Chiny i Koreę. Jako gatunek introdukowany rośnie dziko także w Japonii. Jest uprawiany w wielu krajach świata, również w Polsce.

Pokrój drzewo lub krzew o wysokości do 8 m. Liście jajowate, o brzegach podwójnie pikowanych. Kwiaty rozwijają się przed liśćmi, są białe, rzadziej różowe. Mają 5-płatkową koronę, 1 żółty słupek omszony w dolnej części i liczne pręciki. Pąki kwiatowe powstają zarówno na krótkopędach, jak i na długopędach. Owoce kulisty i nieco spłaszczony pestkowiec o skórce pomarańczowej z niewielkim rumieńcem i pomarańczowym lub żółtym miąższem. Ma masę 30–70 g.

Sztuka kulinarna: jadalne owoce spożywa się zazwyczaj na surowo, ale również suszone lub w przetworach. Nadają się na dżemy, marmoladę i kompoty. Jadalne nasiona słodkie lub gorzkie zastępują migdały. Surowe owoce Zawierają dużo kwasu asparaginowego (336 mg na 100 g) oraz β-karotenu (1,523 mg na 100 g). Zawierają też nieco żelaza. Morele są źródłem żelaza, fosforu i potasu (tego ostatniego blisko 300 mg w 100 g owocu), a także 25 razy więcej niż brzoskwinie witaminy B2 (0,05 mg w 100 g). Dzięki temu morele pomagają w tworzeniu czerwonych ciałek krwi, wzmacniają i regenerują organizm. W porównaniu do brzoskwiń są jednak nieco bardziej kaloryczne. Olej z nasion używany jest w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2021-07-09 11:23:56]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=63907868. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  • R.P.R.P. Pollard R.P.R.P. i inni, Prunus armeniaca, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2021-02-21]  (ang.).
  • Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-04-29]  (ang.).
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2015-01-03].
  • SezaiS. Ercisli SezaiS., Apricot culture in Turkey, t. 4, 8, 2009, s. 715–719 [dostęp 2020-07-17]  (ang.).
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  • The Plant List. [dostęp 2015-01-03].
  • Wykaz gatunków roślin uprawnych objętych rejestracją. [dostęp 2013-04-23].
  • Apricots, www.fao.org [dostęp 2020-07-17]  (ang.).
  • Baza danych statystycznych FAO (ang.). [dostęp 2014-05-15].
  • Iwona Krupa: Trele morele... (pol.). 2013. [dostęp 2013-02-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-05)].
  • Zofia Włodarczyk: Rośliny biblijne. Leksykon. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2011. ISBN 978-83-89648-98-3.
  • Dietary Reference Intakes Tables and Application. Institute of Health. The National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. (ang.)
  • cechy łodygi
    • szacowana wysokość łodygi
      • wyższa od człowieka (> 200 cm)
  • cechy kwiatów
    • barwa kwiatów
      • płatki białe
      • płatki różowe
      • płatki żółte
    • liczba płatków
      • płatków pięć
  • cechy liści
    • kształt blaszki
      • liście jajowate
  • cechy owoców
    • kolor owoców
      • żółte
      • pomarańczowe
    • rodzaj owoców
      • mięsiste
        • pestkowiec
  • ogólne
    • drzewo
    • krzew
    • roślina jadalna
    • roślina użytkowa
    • północna granica zasięgu