Ślaz drobnokwiatowy Malva parviflora

Ślaz drobnokwiatowy (Malva parviflora L.) – gatunek rośliny, należący do rodziny ślazowatych (Malvaceae).

Liście długoogonkowe, okrągłonerkowate, o długości do 6 cm, z 5 płytkimi, półokrągłymi łatkami i 2 brzeżnymi, mniejszymi. Są owłosione na górnej stronie blaszki wzdłuż bruzdy. Kwiaty wyrastają po 2-8 w kątach liści na całej niemal długości łodygi. Kieliszek złożony z 3 wolnych działek. Kielich o działkach tej samej długości co kieliszek, złożony z owłosionych i zrośniętych do połowy działek. Korona biała lub różowa, o podobnej długości jak kielich, złożona z odwrotnie jajowatych, wyciętych na szczycie płatków. Słupek wielokomorowy, pręciki liczne, zrośnięte w rurkę, zwykle nagą. Pokrój z cienkiego i długiego korzenia wyrasta zazwyczaj jeden, czasami kilka pędów. Łodyga o wysokości do 50 cm, wzniesiona lub pokładająca się, owłosiona trzema rodzajami włosków; pojedynczymi, dwudzielnymi i gwiazdkowatymi. Owoc rozłupnia zawierająca 10-12 rozłupek. Mają ostre brzegi, listewki na bocznych ścianach i siateczkowaty wzór na grzbiecie. Nasiona ciemnobrunatne, nagie.

Biologia i występowanie


Jest rozprzestrzeniony na całym świecie; poza Antarktydą występuje na wszystkich kontynentach i na wielu wyspach. Na całym obszarze irano-turańsko-eurosyberyjskim nigdzie nie występuje na stanowiskach naturalnych, z tego powodu uznawany jest na tym obszarze za archaeophyta resistentia, czyli archeofit przetrwały tylko na stanowiskach wtórnych. W Polsce podawany jako pospolity na całym obszarze, chociaż powszechnie spotykany jest w kujawsko-pomorskim, mazowieckim i lubelskim, w pozostałych województwach bywa lokalnie rzadki. W Ameryce jest gatunkiem zawleczonym i zadomowionym.
Rozwój
Roślina jednoroczna lub bylina, hemikryptofit. Kwitnie od czerwca do września.
Siedlisko
Roślina ruderalna i azotolubna, rosnąca zwłaszcza na miejscach żyznych, bogatych w azot, na przydrożach, przychaciach i wysypiskach. W uprawach jako chwast występuje do wysokości około 1500 m n.p.m. Jest uważana za roślinę wskaźnikową żyznych gleb.
Genetyka i zmienność
Liczba chromosomów 2n = 42, 76. Tworzy mieszańce ze ślazem zaniedbanym (Malva × adulterina Wallr.).
Korelacje międzygatunkowe
Na pędach pasożytują grzyby Leveillula contractirostris i Puccinia malvacearum oraz żerują mszyce Brachycaudus malvae i Aphis umbrella. Na liściach żeruje larwa minująca motyla Dialectica hedemanni.


Ma jadalne liście i kwiaty. Dawniej spożywany był jako jarzyna, zarówno po ugotowaniu, jak i na surowo. Ma charakterystyczny, ślazowaty smak. Można z niego sporządzać zupy i sosy, kwiaty można dodawać do surówek. Jadalne są także nasiona, chociaż są drobne i ich zbiór jest żmudny. Można z nich sporządzić zupę o smaku podobnym do zupy grochowej. Zawierają do 18% tłuszczu.
Odwar z korzeni lub liści może być używany jako płukanka do włosów w celu usunięcia łupieżu i zmiękczenia włosów.
W medycynie ludowej ziele było stosowane jako roślina lecznicza. Sporządzano z niego okłady na obrzęki, owrzodzenia i czyraki. Nasiona były stosowane w leczeniu kaszlu i zaburzeń pęcherza moczowego.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2019-09-01 22:39:02]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=55496171. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Discover Life Maps. [dostęp 2018-03-09].
  • Barbara Sudnik-Wójcikowska: Rośliny synantropijne. Warszawa: Multico, 2011. ISBN 978-83-7073-514-2. OCLC 948856513.
  • Plan parasites of Europe. [dostęp 2018-03-21].
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  • Łukasz Łuczaj: Dzikie rośliny jadalne Polski. Przewodnik survivalowy. Chemigrafia, 2004. ISBN 83-904633-5-0.
  • Adam Zając, Maria Zając (red.): Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 349. ISBN 83-915161-1-3.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-19].
  • Malcolm Storey: Useful Tropical Plants. Malva parviflora. W: BioInfo (UK) [on-line]. [dostęp 2018-03-09].
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  • The Plant List. [dostęp 2018-03-09].
  • cechy kwiatów
    • pora kwitnienia
      • czerwiec
      • lipiec
      • sierpień
      • wrzesień
    • barwa kwiatów
      • płatki białe
      • płatki różowe
  • cechy łodygi
    • wygląd łodygi
      • łodyga pełzająca
      • łodyga owłosiona
      • łodyga wzniesiona
  • ogólne
    • roślina lecznicza
    • roślina jadalna
    • chwast
    • roślina użytkowa
    • bylina
    • roślina ruderalna
    • roślina jednoroczna
    • roślina wskaźnikowa
    • status gatunku we florze Polski
      • archeofit
    • tworzy mieszańce
  • cechy owoców
    • kolor owoców
      • brązowe