Ślaz drobnokwiatowy Malva parviflora

Ślaz drobnokwiatowy (Malva parviflora L.) – gatunek rośliny, należący do rodziny ślazowatych (Malvaceae).

Liście długoogonkowe, okrągłonerkowate, o długości do 6 cm, z 5 płytkimi, półokrągłymi łatkami i 2 brzeżnymi, mniejszymi. Są owłosione na górnej stronie blaszki wzdłuż bruzdy. Kwiaty wyrastają po 2-8 w kątach liści na całej niemal długości łodygi. Kieliszek złożony z 3 wolnych działek. Kielich o działkach tej samej długości co kieliszek, złożony z owłosionych i zrośniętych do połowy działek. Korona biała lub różowa, o podobnej długości jak kielich, złożona z odwrotnie jajowatych, wyciętych na szczycie płatków. Słupek wielokomorowy, pręciki liczne, zrośnięte w rurkę, zwykle nagą. Pokrój z cienkiego i długiego korzenia wyrasta zazwyczaj jeden, czasami kilka pędów. Łodyga o wysokości do 50 cm, wzniesiona lub pokładająca się, owłosiona trzema rodzajami włosków; pojedynczymi, dwudzielnymi i gwiazdkowatymi. Owoc rozłupnia zawierająca 10-12 rozłupek. Mają ostre brzegi, listewki na bocznych ścianach i siateczkowaty wzór na grzbiecie. Nasiona ciemnobrunatne, nagie.

Biologia i występowanie


Jest rozprzestrzeniony na całym świecie; poza Antarktydą występuje na wszystkich kontynentach i na wielu wyspach. Na całym obszarze irano-turańsko-eurosyberyjskim nigdzie nie występuje na stanowiskach naturalnych, z tego powodu uznawany jest na tym obszarze za archaeophyta resistentia, czyli archeofit przetrwały tylko na stanowiskach wtórnych. W Polsce podawany jako pospolity na całym obszarze, chociaż powszechnie spotykany jest w kujawsko-pomorskim, mazowieckim i lubelskim, w pozostałych województwach bywa lokalnie rzadki. W Ameryce jest gatunkiem zawleczonym i zadomowionym.
Rozwój
Roślina jednoroczna lub bylina, hemikryptofit. Kwitnie od czerwca do września.
Siedlisko
Roślina ruderalna i azotolubna, rosnąca zwłaszcza na miejscach żyznych, bogatych w azot, na przydrożach, przychaciach i wysypiskach. W uprawach jako chwast występuje do wysokości około 1500 m n.p.m. Jest uważana za roślinę wskaźnikową żyznych gleb.
Genetyka i zmienność
Liczba chromosomów 2n = 42, 76. Tworzy mieszańce ze ślazem zaniedbanym (Malva × adulterina Wallr.).
Korelacje międzygatunkowe
Na pędach pasożytują grzyby Leveillula contractirostris i Puccinia malvacearum oraz żerują mszyce Brachycaudus malvae i Aphis umbrella. Na liściach żeruje larwa minująca motyla Dialectica hedemanni.


Ma jadalne liście i kwiaty. Dawniej spożywany był jako jarzyna, zarówno po ugotowaniu, jak i na surowo. Ma charakterystyczny, ślazowaty smak. Można z niego sporządzać zupy i sosy, kwiaty można dodawać do surówek. Jadalne są także nasiona, chociaż są drobne i ich zbiór jest żmudny. Można z nich sporządzić zupę o smaku podobnym do zupy grochowej. Zawierają do 18% tłuszczu.
Odwar z korzeni lub liści może być używany jako płukanka do włosów w celu usunięcia łupieżu i zmiękczenia włosów.
W medycynie ludowej ziele było stosowane jako roślina lecznicza. Sporządzano z niego okłady na obrzęki, owrzodzenia i czyraki. Nasiona były stosowane w leczeniu kaszlu i zaburzeń pęcherza moczowego.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2019-01-04 22:39:57]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=55496171. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Plan parasites of Europe. [dostęp 2018-03-21].
  • Malcolm Storey: Useful Tropical Plants. Malva parviflora. W: BioInfo (UK) [on-line]. [dostęp 2018-03-09].
  • Discover Life Maps. [dostęp 2018-03-09].
  • The Plant List. [dostęp 2018-03-09].
  • Łukasz Łuczaj: Dzikie rośliny jadalne Polski. Przewodnik survivalowy. Chemigrafia, 2004. ISBN 83-904633-5-0.
  • Barbara Sudnik-Wójcikowska: Rośliny synantropijne. Warszawa: Multico, 2011. ISBN 978-83-7073-514-2. OCLC 948856513.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-19].
  • Adam Zając, Maria Zając (red.): Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 349. ISBN 83-915161-1-3.
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
ogólne roślina lecznicza
ogólne roślina jadalna
ogólne chwast
ogólne roślina użytkowa
ogólne bylina
barwa kwiatów płatki białe
barwa kwiatów płatki różowe
ulistnienie liście owłosione
ulistnienie ogonek liściowy obecny
kolor owoców brązowe
rodzaj owoców rozłupki
wygląd łodygi łodyga pełzająca
wygląd łodygi łodyga owłosiona
wygląd łodygi łodyga wzniesiona
pora kwitnienia czerwiec
pora kwitnienia lipiec
pora kwitnienia sierpień
pora kwitnienia wrzesień