Aktinidia chińska Actinidia chinensis

Aktinidia chińska (Actinidia chinensis Planch.) – gatunek pnącza z rodziny aktinidiowatych (Actinidiaceae). Popularnie zwana „kiwi”(od podobieństwa włosków na owocach do piórek ptaka nielota zwanego również kiwi), albo „agrest chiński”. Pochodzi z Chin. Jest uprawiana w wielu krajach świata. Największe plantacje zaś znajdują się na Nowej Zelandii. W Polsce uprawiana rzadko, ponieważ jest rośliną pochodzącą z klimatu podzwrotnikowego i nie znosi silniejszych przymrozków.

Liście dość duże, szerokojajowate lub okrągłe, o piłkowanych brzegach. Są krótko owłosione rudymi włoskami, miękkie. Kwiaty roślina dwupienna. Owoce wiążą się wyłącznie na egzemplarzach żeńskich, dojrzewają jesienią. Egzemplarze męskie wytwarzają bowiem kwiaty niepłodne, mające za zadanie jedynie dostarczyć pyłku koniecznego do zapylenia i zapłodnienia kwiatów żeńskich. Kwiaty są 6-krotne, mają 1 słupek i liczne pręciki, kwiaty żeńskie są kremowe, pachnące, osadzone po kilka w kątach liści, mają około 3-4 cm długości. Natomiast męskie są drobniejsze kremowobiałe, na krótkich szypułkach. Pokrój potężne drzewiaste pnącza osiągają do 25 metrów, jednak na plantacjach prowadzone są do 8 metrów. Są rudo owłosione. Owoce dość duża (o ciężarze do 100g), wydłużona, walcowata jagoda. Jest aromatyczna, zapachem przypomina melon i agrest, jajowata, o brązowej lub brązowozielonkawej skórce pokrytej kutnerem. Miąższ owocu jest zielonkawy, soczysty i słodkokwaśny. Wewnątrz jagody jest mnóstwo drobnych, czarnych miękkich nasionek ułożonych na kształt wieńca otaczającego białe jądro.

Owoce są jadalne i chętnie spożywane. Zawierają dużo witaminy C, do 100 mg%, oraz inne: B1,B2, prowitaminę A, kwasy organiczne, cukry, sole mineralne. Witamina C zawarta w owocach kiwi ulega jedynie minimalnemu rozkładowi podczas przerabiania ich na przetwory. Spożywanie świeżych, surowych owoców zaleca się w leczeniu szkorbutu, paradontozy, tzw. osłabienia wiosennego oraz grypy i przeziębienia.
Owoc kiwi zawiera enzym rozkładający białko - aktinidię, z tego powodu nie należy na bazie kiwi robić koktajlów mlecznych, ponieważ są gorzkie i niesmaczne.

Jest sadzona w parkach i przydomowych ogródkach.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-12-09 00:52:26]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=55213943. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1993, s. 15. ISBN 83-214-0140-6.
  • Eliza Lamer-Zamarska: Owoce egzotyczne. Wrocław: Astrum, 1996, s. 26-29. ISBN 83-7249-122-4.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-12].
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-07-20].
Przypisane cechy
ogólne drzewo
ogólne roślina lecznicza
ogólne roślina jadalna
ogólne pnącze
ogólne roślina ozdobna
ogólne roślina użytkowa
ogólne roślina pyłkodajna
barwa kwiatów płatki kremowe
liczba płatków płatków sześć i więcej
kształt blaszki liście jajowate
kształt blaszki liście okrągłe
ulistnienie liście owłosione
ulistnienie piłkowane
kolor owoców zielone
kolor owoców czarne
kolor owoców brązowe
kolor owoców białe
rodzaj owoców jagoda
wygląd łodygi łodyga owłosiona