Gundelia tournefortii Gundelia tournefortii

Gundelia tournefortii L. – gatunek rośliny należący do rodziny astrowatych. Występuje w Azji Zachodniej (Afganistan, Cypr, półwysep Synaj, Iran, Irak, Izrael, Jordania, Liban, Syria, Turcja), Azji Środkowej (Turkiestan) i na Kaukazie (Armenia, Azerbejdżan). Jest też uprawiany w wielu krajach świata.

Liście pierzastosieczne o brzegach ząbkowanych lub piłkowanych i kolczastych (jak u ostów). Kwiaty obupłciowe, purpurowożółte, zebrane w owalną główkę o średnicy 4-8 cm. Otoczone są pajęczynowatymi włoskami. Pokrój roślina o wysokości 20-40 cm. Owoce niełupki.

Biologia i występowanie


Bylina, hemikryptofit. Rośnie na stepach, półpustyniach, zaroślach i w formacjach roślinnych typu frygana. W Izraelu kwitnie od lutego do maja. Dojrzałe rośliny są przez wiatr odrywane w całości od podłoża i toczone w postaci kul. Jest to możliwe dzięki temu, że w miejscu połączenia się nadziemnego pędu z grubym korzeniem po dojrzeniu nasion rozwija się specjalny rodzaj słabej tkanki, bardzo łatwo się rozrywającej. Podczas toczenia przez wiatr następuje rozsiewanie się nasion. Przez miejscową ludność takie toczone przez wiatr rośliny nazywane są „czarownicami pustyni”. Dzięki kolcom sczepiają się z innymi roślinami i toczone przez wiatr wydają charakterystyczny dźwięk, na podróżnych robiący ogromne wrażenie.


Roślina spożywcza. Przez Beduinów i Arabów od dawna jest zbierana w celach spożywczych. Jadalne są korzenie, łodygi, pąki kwiatowe i liście pozbawione kolców. Najprostszy sposób przyrządzenia polega na ugotowaniu z nich zupy. W wioskach palestyńskich na północ od Izraela przyrządza się je w sposób bardziej skomplikowany: smaży w oliwie z oliwek, robi z nich kotlety i dodaje jogurtu. Smakują jak mieszanina karczochów ze szparagami. Za najsmaczniejsze uchodzą niedojrzałe pąki kwiatowe.
Roślina lecznicza. W medycynie ludowej stosuje się ją do leczenia chorób wątroby, cukrzycy, bólu w klatce piersiowej, udaru serca, bólu żołądka, bielactwa nabytego, biegunki, zapalenia oskrzeli, robaków pasożytniczych. W doświadczeniach na zwierzętach i ludziach G. tournefortii wykazała własności lecznicze: ma działanie hipoglikemizujące, przeczyszczające, uspokajające, przeciwzapalne, antyseptyczne, przeciwpłytkowe. Może być stosowana w leczeniu chorób zakaźnych, chorób układu pokarmowego, raka i wysokiego ciśnienia krwi, wymaga to jeszcze przeprowadzenia uzupełniających badań klinicznych.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2019-05-18 22:42:49]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=56701317. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • The Plant List. [dostęp 2014-11-20].
  • Flovers in Israel. [dostęp 2014-12-09].
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2014-11-20].
  • Zofia Włodarczyk: Rośliny biblijne. Leksykon. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2011. ISBN 978-83-89648-98-3.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  • Gundelia: A Systematic Review of Medicinal and Molecular Perspective. [dostęp 2014-12-08].
  • Avinoam Danin, Uri Baruch: Floristic indicators for the origin of the Shroud of Turin. [dostęp 2014-12-15].
  • cechy kwiatów
    • pora kwitnienia
      • luty
      • marzec
      • kwiecień
      • maj
    • barwa kwiatów
      • płatki żółte
    • kwiatostan
      • groniasty
        • prosty
          • główka
  • ogólne
    • roślina lecznicza
    • roślina jadalna
    • roślina użytkowa
    • bylina
    • roślina pyłkodajna
  • siedlisko
    • zarośla