Karczoch hiszpański Cynara cardunculus

Karczoch hiszpański, karczoch ostowy, kard (Cynara cardunculus L.) – gatunek roślin z rodziny astrowatych. Pochodzi z basenu Morza Śródziemnego: Europy Południowej, Cypru, Turcji, Wysp Kanaryjskich i Afryki Północnej (Libia, Maroko, Tunezja). Jako uciekinier z upraw rozprzestrzenił się w Australii i Nowej Zelandii oraz w obydwu Amerykach. Jest też uprawiany w niektórych państwach.

Liście duże, od strony wierzchniej zielone, szarozielone, od spodu są filcowato owłosione, dolne umieszczone na ogonkach – są niepodzielone, górne liście pierzasto podzielone, porośnięte kolcami. Kwiaty w kolorze niebieskim, w zapachu przypominającym chlebowy zapach. Koszyczki kwiatowe głowiaste, duże, pokryte kolczastymi łuskami okrywy. Łodyga długa i prosta, owłosiona. Dorasta do wysokości 60–180 cm. Owoc niełupka
Sztuka kulinarna. W handlu kardy sprzedawane są odpowiednio przycięte na długie kawałki i związane w pęczki. Przygotowując je w domu, trzeba odciąć pozostałości liści, zostawiając same wybielone, mięsiste łodygi. Następnie trzeba je umyć i pokroić na kawałki o długości 8–10 cm. Gotowane w osolonej wodzie kardy mają nieapetyczny, szarozielony kolor. Dodaje się więc, do wrzącej wody trochę kwasku i mąki. Pozbawia je to goryczy i pozwala zachować kremową barwę łodyg. Przed i po ugotowaniu trzeba je oczyścić z włókien i drobnych kolców. Kardy gotuje się au blanc (na biało), wrzucając do wrzątku z dodatkiem 1 łyżki mąki rozprowadzonej w 3 łyżkach zimnej wody, 1 łyżki octu i 1/2 łyżki soli na 1 l. Gotuje się przykryte do czasu, aż jarzyna stanie się miękka, a włókna łatwo z niej schodzą. Wtedy należy ją odcedzić i kilkakrotnie przelać zimną wodą. Potem doczyścić i doprawić według przepisu. Można też kardy gotować bez mąki, tylko we wrzątku z dodatkiem kwasku i soli.
Kardy uprawia się w Polsce tylko amatorsko. W innych krajach: w Hiszpanii, we Włoszech, w Niemczech lub w Szwajcarii, są popularniejsze, ale i tam należą do warzyw rzadkich. Jako warzywo użytkowany jest zwykle przez jeden rok, ponieważ tylko w pierwszym roku uprawy pędy jego są miękkie i mięsiste. Potem staje się zdrewniały i suchy i może być zachowany w ogrodzie tylko jako roślina ozdobna. Jadalne są kłącza kardów i grube, mięsiste ogonki liściowe oraz środkowe nerwy liści.
Najnowsze badania wskazują na wysokie działanie antynowotworowe rośliny.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2019-01-24 16:30:46]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=51626114. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Zaskakujące właściwości popularnego warzywa. [dostęp 2011-11-15].
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-05].
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
Przypisane cechy
ogólne roślina jadalna
ogólne roślina miododajna
ogólne roślina ozdobna
ogólne roślina użytkowa
ogólne roślina jednoroczna
ogólne roślina uprawiana
ogólne nie występuje w Polsce w stanie naturalnym
ogólne pochodzenie: rejon śródziemnomorski
ogólne warzywo
system korzeniowy zimująca karpa korzeniowa
barwa kwiatów płatki purpurowe
korona kwiatu i typ kwiatostanu kwiatostan
korona kwiatu i typ kwiatostanu koszyczek
brzeg liścia kolczasty
kolor liścia szarozielone
kolor liścia zielone
ogonek liściowy mięsisty
liście przykwiatowe okrywy koszyczków
liście przykwiatowe kolczasta
ulistnienie rozeta liściowa
wcięcia blaszki pierzastodzielne
rodzaj owoców niełupki
rodzaj owoców puch kielichowy
cechy pędu wysoki pęd kwiatostanowy
powierzchnia łodygi kolczasto ocierniona
wygląd łodygi łodyga owłosiona
wygląd łodygi łodyga kolczasta
wygląd łodygi kanciasta
szacowana wysokość łodygi od pasa do wysokości człowieka (100 < x < 200 cm)
pora kwitnienia sierpień
pora kwitnienia wrzesień