Nawrot polny Buglossoides arvensis

Nawrot polny (Buglossoides arvensis L., syn. Lithospermum arvense (L.) – gatunek rośliny należący do rodziny ogórecznikowatych. Pierwotnie gatunek śródziemnomorsko-irano-turański. Współcześnie występuje w południowej i środkowej Europie oraz w Azji Zachodniej. W Polsce jest pospolity w całym kraju.

Liście dolne – krótkoogonkowe, łopatkowate lub podługowatolancetowate; wyższe – skrętoległe, siedzące, lancetowate, całobrzegie, zaostrzone, szorstko przylegająco owłosione, jasnozielone, posiadają wyraźnie widoczny nerw centralny. Liście bez wystających nerwów bocznych. Kwiaty kwiatostan w postaci 1-2 ulistnionych skrętków, wydłużających się podczas kwitnienia. Kwiaty krótkoszypułkowe. Kielich rozcięty prawie do nasady; działki wydłużają się w czasie owocowania. Kwiaty promieniste. Korona kwiatu drobna, lejkowata, o białej lub żółtawobiałej koronie; rurka korony biała lub fioletowa: z zewnątrz miękko owłosiona, wewnątrz 5 omszonych aksamitnych fałdów, włoski wzdłuż nerwów pomiędzy pręcikami; 10 bardzo drobnych łuseczek u nasady rurki. Pręcików 5, słupek 1, zalążnia górna, 4-dzielna. Pokrój bylina, szarawa, szorstko przylegająco owłosiona. Łodyga wysokości 20-60 cm, pojedyncza lub słabo rozgałęziona, z podłużnymi listewkami posiada 2-3 rozgałęzień, jest krótko i szorstko owłosiona, stosunkowo rzadko ulistniona. Owoc brązowoszare rozłupki, guzkowate, 4 lub mniej, wielkości 3,5 mm, jajowatotrójgraniaste, bardzo twarde. Z 4. rozłupek zwykle 3 opadają, a 1. pozostaje w kielichu; w czasie młócenia przedostaje się do ziarna.

Biologia i występowanie


W obszarze pierwotnego zasięgu występuje w murawach kserotermicznych i na skałach. Rozprzestrzeniony (w Europie Środkowej jest archeofitem znanym od neolitu) rośnie na polach, w ogrodach, na przydrożach, nieużytkach, jako chwast w uprawach zbóż ozimych i w uprawach okopowych. Gatunek charakterystyczny dla rzędu Centauretalia cyani (klasa Stellarietea mediae).
Roślina roczna; jara lub ozima. Bylina, hemikryptofit.
Występuje na niżu i rzadziej w niższych partiach gór. Rośnie na podłożu zasobnym w węglan wapnia, także piaszczystym.
Kwitnie od kwietnia do sierpnia. Roślina synantropijna.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2019-08-11 00:56:21]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=57191071. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Barbara Sudnik-Wójcikowska: Rośliny synantropijne. Warszawa: Multico, 2011. ISBN 83-7073-514-2.
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: PWN, 2016.
  • Jakub Mowszowicz: Pospolite rośliny naczyniowe Polski. Warszawa: PWN, 1986. ISBN 83-01-00129-1.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-22].
ogólne chwast
ogólne bylina
barwa kwiatów płatki białe
barwa kwiatów płatki fioletowe
barwa kwiatów płatki niebieskie
barwa kwiatów płatki żółte
korona kwiatu i typ kwiatostanu kwiatostan
symetria kwiatu kwiat promienisty
symetria kwiatu symetria lejkowata
kształt blaszki liście jajowate
kształt blaszki liście lancetowate
kształt blaszki liście najszersze przy końcu
kształt blaszki liście łopatkowate
ulistnienie liście skrętoległe
ulistnienie liście owłosione
ulistnienie ogonek liściowy obecny
ulistnienie bezogonkowe
ulistnienie u dołu łodygi lub odziomkowe
ulistnienie całobrzegie
kolor owoców brązowe
rodzaj owoców rozłupki
wygląd łodygi łodyga gałęzista
wygląd łodygi łodyga szorstka
wygląd łodygi łodyga owłosiona
pora kwitnienia kwiecień
pora kwitnienia maj
pora kwitnienia czerwiec
pora kwitnienia lipiec
pora kwitnienia sierpień