Paroząb mylny Didymodon fallax

Paroząb mylny (Didymodon fallax (Hedw.) R.H. Zander) – gatunek mchu należący do rodziny płoniwowatych (Pottiaceae Schimp.).

Gametofit Rośnie w luźnych kępach lub w rozproszeniu. Rośliny zielone do czerwonobrązowych. Łodyżki osiągają od 0,75 cm do 1,5–2,5 cm wysokości. Listki łodygowe skręcone, stulone do słabo rozpostartych w stanie suchym, rozpostarte do odgiętych, gdy wilgotne. Blaszka jajowato-trójkątna do lancetowatej, długości od 0,6–1 mm do 2 mm, rzadko do 2,5 mm. Brzegi blaszki niemal proste do odgiętych w połowie listka, szczyt zaostrzony. Żebro krótko wystające z blaszki, ostro zakończone. Sporofit Seta czerwona, długości od 0,6 cm do 1–1,2 cm. Puszka zarodni długości 0,8–1,5 mm, cylindryczna, z wieczkiem o długim dzióbku. Perystom o 16 zębach, skręcony w lewo, przeważnie jednokrotnie, sporadycznie dwukrotnie, blado pomarańczowoczerwony. Zarodniki o średnicy 7–9 µm. Gatunki podobne Didymodon tomaculosus jest mniejszy (do 5 mm wysokości), ciemnozielony, pędy rosną w rozproszeniu na kwaśnych, ilastych polach uprawnych, można go odróżnić pod mikroskopem. D. insulanus ma dłuższe górne listki (3–5 mm), które charakterystycznie falują i skręcają się w stanie suchym. Paroząb rdzawy D. ferrugineus ma silniej odgięte listki i bardziej preferuje gleby wapienne. Paroząb kasztanowaty D. spadiceus jest zazwyczaj wyższy (1,5–3 cm) i ma dłuższe (2–4 mm) i prostsze listki. D. rigidulus ma węższe listki i rośnie na podłożu kamiennym. Paroząb śniady D. luridus i D. tophaceus mają bardziej zaokrąglone wierzchołki listków. Ceratodon purpureus może przypominać D. fallax wysokością (1–3 cm) i formą (luźne kępki), ale często ma winny czerwony odcień, podczas gdy D. fallax jest mniej błyszczący i bardziej pomarańczowy. Cheilothela chloropus wygląda bardziej kolczasto, a listki mają płaskie brzegi. Bryoerythrophyllum recurvirostrum ma rdzawoczerwone dolne partie łodyżek i dłuższe listki (3–4 mm).

Biologia i występowanie


Występuje w Ameryce Północnej (Kanada, Stany Zjednoczone, Meksyk), Europie, Azji i północnej Afryce. W Polsce podawany m.in. z województwa śląskiego, pasma Gorców czy Bieszczadów Zachodnich.
Gatunek dwupienny, kilkuletni. Zarodniki dojrzewają przez cały rok.
Gatunek światłolubny, kserofilny, słabo kalcyfilny. Występuje na wysokościach 250–3300 m n.p.m., w Bieszczadach Zachodnich maksymalnie do 763 m n.p.m.
Rośnie na glebie, mule, i podłożu skalnym: zlepieniec, dolomit, piaskowiec, gips, łupki czy wapień. W Bieszczadach Zachodnich rośnie na łąkach podgórskich i reglowych, na nasłonecznionych skałach i kamieniach. Gatunek hemerofilny, rozprzestrzeniający się dzięki działalności człowieka, rosnący także w zbiorowiskach pół-naturalnych i ruderalnych, np. na betonowych słupach oraz murach, na torowiskach, poboczach dróg i ścieżek, w kamieniołomach, kopalniach oraz przy ciekach wodnych i basenach. Może rosnąć na płytkiej, cienkiej warstwie gleby na skale czy na murze, ale nie bezpośrednio na kamieniu.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2019-10-09 14:05:39]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=52238662. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Didymodon fallax (ang.). W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2017-03-10].
  • Didymodon fallax. W: Mosses and Liverworts of Britain and Ireland - a field guide. Ian Atherton, Sam Bosanquet, Mark Lawley (red.). Wyd. I. British Bryological Society, 2010, s. 457. ISBN 978-0-9561310-1-0. [dostęp 2017-03-11]. (ang.)
  • Jan Żarnowiec, Adam Stebel: Mchy polskich Bieszczadów Zachodnich i Bieszczadzkiego Parku Narodowego - stan poznania, ekologia, zagrożenia. Wyd. I. Ustrzyki Dolne, Bielsko-Biała: Ośrodek Naukowo-Dydaktyczny Bieszczadzkiego Parku Narodowego w Ustrzykach Dolnych, Instytut Ochrony i Inżynierii Środowiska Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej, 2014, seria: Monografie Bieszczadzkie. Tom XVI. ISBN 978-83-88505-49-2.
  • B. Goffinet, W.R. Buck, A.J. Shaw: Classification: mosses (ang.). University of Connecticut, 2008–. [dostęp 2017-03-10].
  • Didymodon fallax (ang.). W: Bryophyte Flora of North America Vol. 1 [on-line]. [dostęp 2017-03-10].
  • Adam Stebel, Barbara Fojcik, Henryk Klama, Jan Żarnowiec. Czerwona lista mszaków województwa śląskiego - The Red List of Threatened Bryophytes of Silesian Voivodship. „Czerwone listy wybranych grup grzybów i roślin województwa śląskiego”. 2, 2012. Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska. ISSN 427-9142 (pol.). [dostęp 2017-03-09]. 
  • siedlisko
    • gleby wapienne
    • pola uprawne