Brodek murowy Tortula muralis

Brodek murowy (Tortula muralis Hedw.) – gatunek mchu należący do rodziny płoniwowatych (Pottiaceae Schimp.). Gatunek niewielkich rozmiarów, szeroko rozpowszechniony na świecie, w Polsce pospolity. Rośnie na naturalnych siedliskach skalnych i murach.

Gametofit tworzy dość gęste darnie, niebieskozielone w stanie wilgotnym a szarobiałe w stanie suchym. Łodyżki dorastają do 1–1,5 mm wysokości. Chwytniki gładkie, wyrastają u dołu łodyżek. Listki języczkowate, jajowate lub eliptyczne do odwrotnie jajowatych, dorastają do 5 mm długości i 1 mm szerokości, brzegiem do szczytu podwinięte. Szczyt blaszki ostry do zaokrąglonego. Żebro w obrębie blaszki jest brodawkowane, wystaje w formie długiego, gładkiego włosa. Komórki blaszki listka są gęsto brodawkowane, nieprzezroczyste. Sporofit seta na dole czerwona, na górze żółta, dorasta do 6–15 mm wysokości. Puszki zarodni cylindryczne, stojące i prawie proste, brunatne, długości 4 mm. Perystom pojedynczy, o nasadzie zrośniętej w krótką rurkę, złożony z 32 włosowatych zębów, skręconych od 0,5–2 do 3 razy.

Biologia i występowanie

Jest to gatunek kosmopolityczny. Występuje w Ameryce Północnej (Kanada, Stany Zjednoczone), na Karaibach, na południu Ameryki Południowej, w Europie, Azji, Afryce, na wyspach atlantyckich, Nowej Zelandii i Australii. W Polsce pospolity na terenie całego kraju, podawany m.in. z obszaru województwa śląskiego i pasma Gorców. Puszki dojrzewają na przełomie wiosny i lata. Siedliska tego gatunku to nasłonecznione skały wapienne i piaskowce z zawartością wapnia, często także cegły lub murowane fragmenty zabudowań. Rośnie na niskich do umiarkowanych wysokościach. Jest bardzo wytrzymały na zanieczyszczenia powietrza i suszę.

Gatunek nie jest zagrożony, odmiana typowa oraz Tortula muralis var. aestiva zostały wpisane na czerwoną listę mszaków województwa śląskiego z kategorią zagrożenia LC (najmniejszej troski, stan na 2011 r.). W Czechach także nadano mu kategorię LC (2005 r.).

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2021-04-04 01:29:00]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=62838095. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Tortula muralis (ang.). W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2017-02-23].
  • B.B. Goffinet B.B., W.R.W.R. Buck W.R.W.R., Classification of the Bryophyta, University of Connecticut, 2008– [dostęp 2017-02-23]  (ang.).
  • Tortula muralis (ang.). W: Bryophyte Flora of North America Vol. 1 [on-line]. [dostęp 2017-02-23].
  • Hanna Wójciak: Porosty, mszaki, paprotniki. Wyd. II. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2007, s. 256, seria: Flora Polski. ISBN 978-83-7073-552-4.
  • Adam Stebel, Paweł Czarnota. Wykaz mchów pasma Gorców w polskich Karpatach Zachodnich. List of mosses of the Gorce range in the Polish Western Carpathians. „Ochrona Beskidów Zachodnich”. 4, s. 7–25, 2012. 
  • Adam Stebel, Barbara Fojcik, Henryk Klama, Jan Żarnowiec. Czerwona lista mszaków województwa śląskiego - The Red List of Threatened Bryophytes of Silesian Voivodship. „Czerwone listy wybranych grup grzybów i roślin województwa śląskiego”. 2, 2012. Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska. ISSN 427-9142. [dostęp 2017-02-22]. 
  • ogólne
    • gatunek kosmopolityczny

 
 
Mapa występowania
Źródło: The Global Biodiversity Information Facility i Użytkownicy atlasu.