Daktylowiec właściwy Phoenix dactylifera

Daktylowiec właściwy (Phoenix dactylifera L.), palma daktylowa, daktylowe drzewo – gatunek rośliny z rodziny arekowatych (popularnie nazywanych palmami). W stanie dzikim nie występuje, jest natomiast uprawiany w wielu krajach świata.

Liście pierzaste, sztywne, o długości do 3 m. Pojedynczy liść składa się z lancetowatych, ostro zakończonych listków, których liczba może dochodzić do 150. Liście na szczycie korony są wzniesione, niższe zwisające. Ogonek liściowy ma trójkątny przekrój poprzeczny z dwoma kątami bocznymi i jednym grzbietem, po jego obu stronach znajdują się liczne kolce. Kwiaty jest wiatropylną rośliną dwupienną. Drobne, niepozorne kwiaty zebrane są w miotlasty, rozgałęziony kwiatostan, które początkowo osłonięte są długą, sztywną pochwą. Kwiatostan męski ma około 2 tysiące kwiatów, żeński mniej. Kwiaty męskie zbudowane są z 6 działek okwiatu i 6 pręcików, kwiaty żeńskie z 6 działek i 3 słupków, dojrzewa tylko jeden z nich, 2 pozostałe obumierają. Owoce nazywane daktylami, czerwono-żółte pestkowce o długości do 70 mm, zawierające podłużne, brązowe nasiono. Pozostają na drzewie do wyschnięcia. Proces suszenia nie powoduje zbyt dużych zmian w wartościach odżywczych owocu, ponieważ zawiera on stosunkowo niewiele wody.

Sztuka kulinarnaDaktyle są głównym celem uprawy palmy daktylowej. Są słodkie, mają mięsisto-mazisty miąższ i są bardzo pożywne. Zawierają ponad 50% cukrów i witaminy. Wyróżnia się dwa ich rodzaje: miękkie – po wyciśnięciu uzyskuje się z nich sok zwany "miodem palmowym", z którego wytwarza się bardzo odżywczy „chleb daktylowy”, twarde – o dużej zawartości skrobi; zjadane na surowo lub mielone na mąkę, z której po dodaniu mąki jęczmiennej wypieka się tzw. "chleb pustyni". Wino i wódka palmowa: z soku uzyskanego z naciętego kwiatostanu daktylowca otrzymuje się po fermentacji wino palmowe, a w procesie jego destylacji wódkę palmową. Daktylowiec jako źródło cukru dla człowieka - z zagęszczonego soku pozyskiwanego z palmy powstaje brunatny, ciągnący się cukier zwany jaggery. Roślina ozdobna W krajach o ciepłym klimacie (strefy mrozoodporności 10-12) daktylowiec jest uprawiany w ogrodach, alejach, parkach. W Polsce jest uprawiany w doniczkach i różnych pojemnikach jako roślina pokojowa.Inne zastosowania Kłody stanowią materiał budowlany, wykorzystywane są także jako opał. Z liści Żydzi budowali swoje szałasy w czasie 40-letniej tułaczki po pustyni. Obecnie nadal liści używa się do krycia dachów. Z liści wykonuje się maty, ich włókna stosuje się w plecionkarstwie. Mielone pestki stanowią paszę dla zwierząt hodowlanych. Z pestek wykonywano naszyjniki i bransolety. Z włókien osadki liści wykonywano pędzle.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2021-08-08 00:18:35]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=64252131. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-15]  (ang.).
  • Sarah Sallon, Emira Cherif, Nathalie Chabrillange, Elaine Solowey, Muriel Gros-Balthazard, Sarah Ivorra, Jean-Frédéric Terral, Markus Egli, Frédérique Aberlenc. Origins and insights into the historic Judean date palm based on genetic analysis of germinated ancient seeds and morphometric studies. „Science Advances”. 6 (6), 2020. DOI: 10.1126/sciadv.aax0384. 
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2015-01-03].
  • Flowers in Israel. [dostęp 2015-01-03].
  • David Longman: Pielęgnowanie roślin pokojowych. Warszawa: PWRiL, 1997. ISBN 83-09-01559-3.
  • Zofia Włodarczyk: Rośliny biblijne. Leksykon. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2011. ISBN 978-83-89648-98-3.
  • Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  • FAOSTAT, www.fao.org [dostęp 2018-12-30] .
  • Antioxidant and Antimutagenic Properties of Aqueous Extract of Date Fruit (Phoenix dactylifera L. Arecaceae). Journal of Agricultural and Food Chemistry, 2002.
  • The Plant List. [dostęp 2015-01-03].
  • CurryFeb. 5, 2020, 3:053. :0. Pm 3:053. :0., Dead Sea dates grown from 2000-year-old seeds, Science | AAAS, 5 lutego 2020 [dostęp 2020-02-11]  (ang.).
  • Phoenix dactylifera – Encyclopedia of Life. [dostęp 2015-01-03].