Pluskwica europejska Actaea europaea

Pluskwica europejska, pluskwica cuchnąca (Actaea europaea (Schipcz.) J.Compton) – gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych. W starszym ujęciu taksonomicznym gatunek był zaliczany do rodzaju pluskwica (Cimicifuga) z nazwą naukową Cimicifuga europaea Schipcz., jednak według nowszych badań filogenetycznych gatunki z tego rodzaju zostały włączone do rodzaju Actaea.

Pokrój duża roślina dorastająca do wysokości 1,5 m i tworząca kępę o niewiele mniejszej szerokości. Cała roślina nieprzyjemnie pachnie pluskwami, stąd prawdopodobnie nazwa. Łodyga wzniesiona, sztywna, rozgałęziona i ulistniona. Pod ziemią roślina posiada kłącze. Liście 2–3-krotnie pierzaste, o jajowatych, brzegiem piłkowanych odcinkach. Na spodniej stronie są rzadko owłosione. Kwiaty zielonkawe, niepozorne, zebrane w rozgałęzione, groniaste kwiatostany. Kwiaty mają 4 zielonkawe i wcześnie odpadające działki kielicha, 4 zielonkawobiałe płatki korony, 2-5 owłosionych słupków i liczne pręciki. W nasadzie dzbanuszkowatych płatków korony występują zagłębienia miodnikowe. Owoce mają postać mieszków z haczykowatym dzióbkiem. Nasiona na powierzchni posiadają brązowe łuski.

Biologia i występowanie


Występuje w Europie. W Polsce jest dość rzadka. Główny obszar jej występowania to wyżyny na południu, dorzecze dolnej Wisły oraz Pojezierze Mazurskie. W Karpatach jest bardzo rzadka, podano ją z ok. 20 stanowisk. Tutaj występuje głównie w Pieninach (Zielone Skałki, Upszar, Masyw Trzech Koron, Wąwóz Szopczański, Podskalnia Góra, pod Kopą Siana, podnóża Facimiecha, Małe i Wielkie Przechodki, Wysokie Skałki, Rabsztyn, Ligarki, Kiczora), poza nimi tylko na dwóch stanowiskach na Pogórzu Bukowskim i dwóch w Tatrach Zachodnich (Organy i Wąwóz Kraków).
Bylina, hemikryptofit. Rośnie zwłaszcza w liściastych lasach oraz w zaroślach, szczególnie na ich obrzeżu. Preferuje świeże lub słabo wilgotne gleby o odczynie obojętnym lub zasadowym. Występuje głównie na próchnicznych rędzinach powstałych z wapieni, rzadko tylko na glebach brunatnych powstałych z lessu i na czarnoziemach. W górach występuje po regiel dolny. Najwyższe opisane jej stanowisko znajduje się w Wąwozie Kraków w Tatrach. Kwitnie w lipcu i sierpniu. Owoce rozsiewane są przez zwierzęta (zoochoria), w sierść których wczepiają się specjalnymi haczykami.
Roślina trująca, zawiera alkaloidy i glikozydy. Liczba chromosomów 2n=16.


Z rośliny tej wytwarza się preparat Remens łagodzący objawy klimakterium u kobiet oraz dolegliwości związane z miesiączką: zmniejsza krwawienia, bóle brzucha, krzyżów, głowy i piersi, reguluje długość cyklu. Może być alternatywnie stosowany przez kobiety mające przeciwwskazania do terapii hormonalnej.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-12-04 19:21:42]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=51579110. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  • Actaea europaea (Schipcz.) J. Compton (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. [dostęp 2010-01-25].
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  • Actaea europaea (Schipcz.) J.Compton (ang.). W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2014-11-14].
  • P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-02].
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  • Klimakterium bez hormonów. [dostęp 2008-07-24].
  • Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
  • cechy kwiatów
    • pora kwitnienia
      • lipiec
      • sierpień
    • kwiatostan
    • barwa kwiatów
      • płatki zielonkawe
  • cechy łodygi
    • szacowana wysokość łodygi
      • od pasa do wysokości człowieka (100 < x < 200 cm)
    • wygląd łodygi
      • łodyga gałęzista
      • łodyga wzniesiona
  • cechy liści
    • kształt blaszki
      • liście jajowate
  • ogólne
    • roślina trująca
    • roślina chroniona
    • roślina użytkowa
    • bylina
    • częściowa ochrona gatunkowa
  • cechy owoców
    • kolor owoców
      • brązowe
  • siedlisko
    • Regiel dolny
    • zarośla
    • Tatry