Orzacha podziemna Arachis hypogaea

Orzacha podziemna, orzech ziemny, orzech arachidowy, fistaszki (Arachis hypogaea L.) – gatunek roślin z rodziny bobowatych. Pochodzi z Ameryki Południowej, gdzie zaczął być uprawiany na przełomie trzeciego i drugiego tysiąclecia p.n.e. Obecnie szeroko rozpowszechniony w uprawie w krajach tropikalnych i subtropikalnych, nie występuje już na stanowiskach naturalnych. We florze Polski notowany jest jako efemerofit.

Pokrój jednoroczna roślina o wysokości do 50 (70) cm. Liście pierzastozłożone z dwóch par owalnych listków. Kwiaty motylkowe, żółte. Górne kwiaty są płone i tylko z dolnych powstają nasiona. Owoce strąki z bruzdowaną, włóknistą okrywą, zawierające 1-4 nasiona, tzw. orzeszki ziemne (orzeszki arachidowe, fistaszki), które są źródłem oleju arachidowego.

Biologia i występowanie

Roślina jednoroczna. Nazwa orzech ziemny pochodzi stąd, że owoce (strąki z nasionami) dojrzewają w ziemi. Szypułka kwiatu (część osi kwiatowej leżąca poniżej słupka) po jego przekwitnięciu wydłuża się i kieruje do dołu, wpychając do ziemi strąk. Dojrzewa on tu na głębokości ok. 5-8 cm, ale nie rozpada się na części ani się nie otwiera. Orzech ziemny jest więc przykładem rośliny geokarpicznej.

Roślina uprawna: główni producenci to Indie, Chiny, Nigeria i Stany Zjednoczone. W Europie orzeszki ziemne uprawiane są na Półwyspie Bałkańskim, we Włoszech, Francji. Ważnym rejonem upraw są też kraje Afryki Subsaharyjskiej. Sztuka kulinarna: świeże nasiona są zjadane jako warzywo, a prażone lub solone są popularną przekąską. Z orzeszków produkuje się również masło orzechowe. W Stanach Zjednoczonych ponad 60% wyprodukowanych orzechów ziemnych jest przeznaczanych na produkcję masła orzechowego, około 20% jest prażonych, około 19% jest wykorzystywanych w produkcji słodyczy (USDA-ERS, 2014).

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2022-04-24 00:22:00]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=66991788. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • cechy kwiatów
    • barwa kwiatów
      • płatki żółte
    • symetria kwiatu
      • grzbiecista
  • cechy owoców
    • rodzaj owoców
      • suche
        • strąki
        • orzechy
  • ogólne
    • roślina trująca
    • roślina jadalna
    • roślina użytkowa
    • roślina jednoroczna
    • status gatunku we florze Polski
      • efemerofit
    • roślina geokarpiczna
    • warzywo