Marchewnik anyżowy Myrrhis odorata

Marchewnik anyżowy, m. wonny (Myrrhis odorata) – gatunek rośliny z rodziny selerowatych. Przedstawiciel monotypowego rodzaju marchewnik Myrrhis Mill. Występuje naturalnie na obszarach górskich południowej Europy, od Pirenejów po Półwysep Bałkański. Jest rozpowszechniony w uprawie i rejestrowany jako dziczejący na różnych obszarach świata, m.in. w Chile. Także w Polsce notowany jest jako gatunek dziczejący na Dolnym Śląsku i Pomorzu. Owoce i korzenie używane są jako aromatyczna przyprawa. Wykorzystywany jest także jako roślina pastewna i roślina lecznicza. Gatunek popularny był zwłaszcza w przeszłości. Wykładano go m.in. na podłogach w izbach mieszkalnych oraz w kościołach, co popularne było zwłaszcza w średniowiecznej Anglii. Liście wykorzystywane były także do polerowania drewna dębowego.

Liście w ogólnym zarysie trójkątne, dwu- do czterokrotnie pierzaste. Dolne liście ogonkowe, wyższe siedzące, z pochwami nieco rozdętymi. Odcinki liści ostatniego rzędu jajowato lancetowate, pierzasto wcinane na dole, poza tym na całym brzegu karbowano piłkowane. Blaszka jest owłosiona od spodu. Kwiaty zebrane w baldachy złożone, składające się z 5–18 baldachów prostych. Pokryw brak lub są one nieliczne (1–2), podczas gdy pokrywki składają się z wielu (5–7) listków. Kwiaty obupłciowe znajdują się tylko w środkowej części baldachów szczytowych, podczas gdy na ich brzegach i w baldachach bocznych występują tylko kwiaty męskie. Kielich drobny, ze słabo widocznymi ząbkami działek. Płatki korony białe, odwrotnie jajowate, wycięte na końcach, w kwiatach brzeżnych płatki są większe od tych znajdujących się wewnątrz baldachów. Pręciki w liczbie 5. Zalążnia dolna, dwukomorowa, w każdej z komór z pojedynczym zalążkiem. Słupki dwa o szyjkach 1,5 raza dłuższych od stożkowatego krążka miodnikowego. Pokrój roślina dwuletnia lub bylina wysokości 40-120 cm, czasem nawet osiągająca do 2 m. Roślina kłączowa, z kłączem grubym i rozgałęzionym. Łodygi puste wewnątrz, w górze rozgałęziające się, nagie lub owłosione w węzłach i na pochwach. Cała roślina pachnie anyżem. Owoce rozłupnia rozpadająca się na dwie rozłupki. Te na przekroju gwiazdkowate z powodu pięciu, wydatnych, trójkanciastych żeber, które na brzegach bywają owłosione. Owoce poza tym nagie, o kształcie równowąsko podługowatym.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2019-07-28 11:43:11]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=56718082. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Myrrhis. W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2019-05-21].
  • Władysław Szafer, Bogumił Pawłowski (red.): Flora polska. Rośliny naczyniowe Polski i ziem ościennych. T. IX. Kraków: PAN, PWN, 1960, s. 35.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-01].
  • Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 307. ISBN 0-333-74890-5.
  • David J. Mabberley: Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press, 2017, s. 611. ISBN 978-1-107-11502-6.
  • Genus: Myrrhis Mill.. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2019-05-21].
  • cechy łodygi
    • szacowana wysokość łodygi
      • od kolana do pasa (60 < x < 100 cm)
      • od pasa do wysokości człowieka (100 < x < 200 cm)
    • wygląd łodygi
      • łodyga gałęzista
      • łodyga owłosiona
  • cechy kwiatów
    • barwa kwiatów
      • płatki białe
    • liczba płatków
      • płatków pięć
  • cechy liści
    • kształt blaszki
      • liście jajowate
      • liście lancetowate
      • liście najszersze przy nasadzie
      • liście trójkątne
  • ogólne
    • roślina lecznicza
    • roślina użytkowa
    • bylina
    • gatunek dziczejący
    • roślina dwuletnia
  • cechy owoców
    • powierzchnia owocu
      • owłosiona
      • kanciasta