Sosna Jeffreya Pinus jeffreyi

Sosna Jeffreya (Pinus jeffreyi Balf.) – gatunek drzewa iglastego z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Występuje na południowo-zachodnich krańcach Ameryki Północnej, na górskich terenach USA i Meksyku. Jest krewniaczką najpospolitszej z północnoamerykańskich sosen – sosny żółtej. Jej szyszki nasienne osiągają duże rozmiary, dorastają do 35 cm długości.

Pokrój duże drzewo iglaste o koronie stożkowatej, regularnej, słabo rozgałęzionej. Liście igły zebrane w pęczki po 3, niebieskawozielone lub szarozielone, długości 12–22(25) cm, szerokości ok. 1,5–2 mm, grube, sztywne i zaostrzone. Pień dorasta przeważnie do 45 m wysokości, chociaż są okazy osiągające 61 m. W środkowej Europie osiąga 30 m. Kora o zabarwieniu czerwonobrązowym do prawie czarnego, łuskowata. Pędy w pierwszym roku pokryte nalotem. Szyszki jajowate, duże, osiągają 35 cm (w Polsce do 20 cm), jasnobrązowe. Nasiona długości 10–12 mm z dużym skrzydełkiem (15–25 mm). Tarczki łusek z kolcem, skierowanym do wewnątrz.

Biologia i występowanie

Sosna Jeffreya występuje w południowo-zachodniej części Ameryki Północnej. Zasięg rozciąga się od północnego stanu Baja California w Meksyku, po stany USA: Kalifornia, zachodnią Nevadę i południowo-zachodni Oregon. Liście pozostają na drzewie (2)4–6(7) lat. Szyszki nasienne dojrzewają w ciągu 2 lat, uwalniają nasiona i opadają wkrótce potem. Preferuje obszary górskie, na których lato jest suche i ciepłe a zima chłodna. Rośnie na wysokości 1000–2000 m, a na południowych krańcach obszaru występowania nawet na 1800–3000 m. Ma niewielkie wymagania glebowe, jest odporna na suszę. Sosna Jeffreya jest głównym gospodarzem rośliny pasożytniczej Arceuthobium campylopodum, która infekuje także mieszańce Pinus jeffreyi ×P. ponderosa występujące w Kalifornii. Sporadycznie pasożytuje na niej A. americanum i A. occidentale, a rzadko A. monticola i A. siskiyouense. Sosna Jeffreya jest natomiast odporna na zainfekowanie przez A. californicum i A. divaricatum.

W Europie Środkowej, w tym w Polsce, często sadzona w parkach jako drzewo ozdobne.

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody umieściła ten gatunek w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych, przyznając mu kategorię zagrożenia LC (least concern, system oceny w wersji 2. 3 i 3. 1) jako gatunkowi najmniejszej troski, nie spełniającemu kryteriów gatunków zagrożonych.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2021-03-28 04:29:37]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=62812857. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Christopher J.Ch.J. Earle Christopher J.Ch.J., Pinus, [w:] The Gymnosperm Database [online] [dostęp 2010-02-02]  (ang.).
  • R. Kral. Pinus. „Flora of North America North of Mexico”. Vol. 2, 1993. Flora of North America Editorial Committee (red.). Oxford University Press (ang.). [dostęp 2010-02-03]. 
  • Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Pinales : Pinaceae, [w:] Angiosperm Phylogeny Website [online], Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-02-28]  (ang.).
  • M.J.M.M.J.M. Christenhusz M.J.M.M.J.M. i inni, A new classification and linear sequence of extant gymnosperms, „Phytotaxa”, 19, 2011, s. 55–70 [dostęp 2021-03-26] .
  • F. G. Hawksworth, D. Wiens. Dwarf mistletoes: Biology, pathology and systematics. „Agriculture Handbook”. 709, 1996. Washington, DC: U.S.D.A. Forest Service (ang.). [dostęp 2013-09-16]. 
  • A.A. Farjon A.A., Pinus jeffreyi, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2013-09-15]  (ang.).
  • Ronald M. Lanner: Conifers of California. Los Olivos: Cachuma Press, 1999.
  • A.A. Farjon A.A., Pinus jeffreyi, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2010-02-03]  (ang.).
  • Christopher J.Ch.J. Earle Christopher J.Ch.J., Pinus jeffreyi, [w:] The Gymnosperm Database [online] [dostęp 2010-02-03]  (ang.).
  • cechy łodygi
    • wygląd łodygi
      • łodyga gałęzista
  • ogólne
    • drzewo
    • roślina ozdobna
    • roślina użytkowa
    • roślina pasożytnicza
    • drzewo iglaste
  • cechy liści
    • kształt blaszki
      • igły