Arbuz kolokwinta Citrullus colocynthis

Arbuz kolokwinta, kawon kolokwinta, kolokwinta, kolocynta (Citrullus colocynthis (L.) Schrad.) – gatunek byliny z rodziny dyniowatych.

Liście silnie klapowane. W kątach liści posiada wąsy czepne. Kwiaty rozdzielnopłciowe. Są osadzone w kątach liści. Korona kwiatowa lejkowata, w kolorze żółtym. Pokrój pnącze. Roślina o łodydze leżącej długości do 1 metra. Owoc podobny do arbuza. Ma wielkość jabłka, wewnątrz ma gąbczasty i gorzki miąższ i wiele nasion. Z zewnątrz początkowo jest ciemnozielony z jasnymi, marmurkowatymi prążkami, po dojrzeniu staje się żółty.

Biologia i występowanie


Rośnie dziko w Afryce (Kenia, Mali, Czad, Etiopia, Somalia, Sokotra, Algieria, Egipt, Libia, Maroko, Tunezja), Azji (Kuwejt, Arabia Saudyjska, Jemen, Afganistan, Cypr, Iran, Irak, Izrael, Jordania, Liban, Syria, Turcja, Indie, Pakistan, Sri Lanka, Birma) i Europie (Grecja, Włochy, Hiszpania) oraz jako gatunek zawleczony w Australii. Jest uprawiany w wielu krajach świata.

Roślina jednoroczna. Rośnie na piaszczystych glebach i na pustyniach. Rozmnaża się przez nasiona, a rozsiewa się w ten sposób, że wiatr porywa dojrzałe owoce i toczy je po ziemi. Podczas tego wznosi tumanu pyłu i wydaje różne dźwięki, wskutek czego zaliczony został do grupy roślin zwanych czarownicami pustynnymi. Po uderzeniu o skałę owoc rozbija się i wysypują się z niego nasiona.


Roślina lecznicza, owoce są bardzo silnym środkiem przeczyszczającym. W większej ilości są trujące. Niektórzy uważają, że właśnie owocami kolokwinty Agryppina otruła cesarza Klaudiusza.
W Indiach z nasion uzyskuje się olej, który wykorzystywany jest do oświetlenia. Zmielone służyły do wypieku chleba.
W Afryce Północnej nasiona są jadalne.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-12-04 20:23:37]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=54983585. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Citrullus colocynthis (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2009-09-30].
  • Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  • Alicja Szweykowska, Jerzy (red.) Szweykowski: Słownik botaniczny. Wyd. wydanie II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003. ISBN 83-214-1305-6.
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2014-11-20].
  • Zofia Włodarczyk: Rośliny biblijne. Leksykon. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2011. ISBN 978-83-89648-98-3.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-09-30].
Przypisane cechy
ogólne roślina trująca
ogólne roślina lecznicza
ogólne roślina jadalna
ogólne pnącze
ogólne roślina użytkowa
ogólne bylina
barwa kwiatów płatki żółte
symetria kwiatu symetria lejkowata
ulistnienie wcinane (wrębne, sieczne i klapowane)
kolor owoców żółte
kolor owoców zielone
szacowana wysokość łodygi od kolana do pasa (60 < x < 100 cm)