Arbuz zwyczajny Citrullus lanatus

Arbuz zwyczajny, nazywany także kawonem (Citrullus lanatus (Thunb.) Mansf.) – gatunek rośliny z rodziny dyniowatych. Pochodzi z Afryki Południowej, gdzie nadal rośnie dziko, ale jako gatunek uprawny został rozprzestrzeniony w wielu innych regionach o ciepłym klimacie i jest uprawiany w wielu krajach świata, miejscami dziczeje.

Liście duże, ciemnozielone, u podstawy sercowate, a wyżej położone silnie powcinane trój- lub pięciodzielne, osadzone na ogonkach liściowych. W węzłach liściowych wyrastają wąsy czepne. Kwiaty niewielkie, wyrastają pojedynczo w kątach liści. Korona kwiatu zwykle jest żółta lub zielonkawożółta, połączona w rurkę, z pięcioma płatkami. Na jednej roślinie występuje 10-30 kwiatów żeńskich i 100-400 męskich. Łodyga płożąca się, na przekroju jest okrągła, osiąga 2-5 metrów długości, jest szorstko owłosiona i posiada wąsy czepne. Owoce jadalna jagoda ze słodkim, ciemnoczerwonym, pomarańczowym, żółtym lub białym miąższem (mezokarpem). Egzokarp składa się z dwóch warstw, jest mocny i twardy, w kolorze ciemnozielonym, zwykle nakrapiany promieniście w różnych odcieniach zieleni. Pod koniec wegetacji roślina zawiązuje nasiona. Barwy nasion są również bardzo zmienne – od białej lub żółtej poprzez żółtobrązową, brązową i czarną do czerwonej, a nawet zielonej.


Owoce arbuza dzięki dużej zawartości wody działają moczopędnie, są zalecane dla chorych na nerki. Z badań wynika również, że podobnie jak pomidor i czerwony grejpfrut jest źródłem likopenu, który ma właściwości wspomagania leczenia chorób nowotworowych.


Gatunek pochodzący z Afryki południowej udomowiony był w Afryce północnej już ponad 5 tysięcy lat temu (tak stare nasiona arbuza znaleziono w Libii). W Egipcie znaleziono pozostałości arbuzów w grobowcach i świątyniach z 1330 r.
p.n.e., a w Sudanie z 1500 r.
p.n.e. Wymieniany jest w Biblii. Także w Chinach i Indiach uprawiany jest od niepamiętnych czasów. Do Europy dotarł ok. XI-XII w., a w XIV w. wyróżniano tu już kilka odmian arbuzów.
Owoce arbuza mają polepszać przemianę materii i wpływać korzystnie na układ pokarmowy.

Arbuzy używane są do maseczek na skórę, działają bowiem przeciwzmarszczkowo, tonizująco i ściągająco, pomagają przy leczeniu stanów zapalnych skóry i zajadów.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2019-04-28 00:10:05]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=56519140. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Citrullus Schrader in C. F. Ecklon and K. L. P. Zeyher. W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2018-06-09].
  • Marek Wyciślok – Arbuz, czyli kawon. [dostęp 2007-11-19].
  • Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  • Magdalena Michalak: Arbuz zwyczajny= kawon (pol.). 2013. [dostęp 2013-11-20].
  • Dietary Reference Intakes Tables and Application. Institute of Health. The National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. (ang.)
  • Zofia Włodarczyk: Rośliny biblijne. Leksykon. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2011. ISBN 978-83-89648-98-3.
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2014-11-20].
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-02].
  • cechy łodygi
    • szacowana wysokość łodygi
      • wyższa od człowieka (> 200 cm)
    • wygląd łodygi
      • łodyga pełzająca
      • łodyga szorstka
      • łodyga owłosiona
  • cechy kwiatów
    • barwa kwiatów
      • płatki żółte
      • płatki zielonkawe
    • liczba płatków
      • płatków pięć
  • cechy liści
    • kształt blaszki
      • liście sercowate
  • cechy owoców
    • rodzaj owoców
      • mięsiste
        • jagoda
    • kolor owoców
      • żółte
      • zielone
      • czarne
      • brązowe
      • czerwone
      • białe
      • pomarańczowe
  • ogólne
    • roślina lecznicza
    • roślina jadalna
    • roślina użytkowa
    • roślina kosmetyczna
    • roślina jednoroczna
    • kultywar