Powojnik prosty Clematis recta

Powojnik prosty (Clematis recta) – gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae). Występuje w zachodniej Azji (Azerbejdżan i Kaukaz Południowy) oraz we wschodniej, środkowej i południowej Europie. W Polsce jest rzadki, występuje nad dolną Wisłą.

Liście naprzeciwległe, nieparzystopierzaste, całobrzegie, o ogonkach często poskręcanych. Kwiaty koloru kremowobiałego, małe o średnicy ok. 1,5 cm, zebrane są w szczytowe wielokwiatowe nibybaldachy, pachnące. Kwitnie w okresie od lipca do sierpnia. Łodyga wzniesiona lub ze słabą tendencją do pięcia się. Osiąga 1 m wysokości. Owoce niełupka z wydłużonym piórkowatym dzióbkiem.

Biologia i występowanie


Bylina, hemikryptofit. Kwitnie w okresie od lipca do sierpnia. Rośnie na łąkach, skarpach, w zaroślach. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla All. Geranion sanguinei. Cała roślina jest lekko trująca, przy doustnym spożyciu powoduje biegunkę, skurcze, paraliże i podrażnienia skóry. Po wysuszeniu traci trujące własności. Liczba chromosomów 2n = 16.


Roślina lecznicza: Dawniej stosowana w medycynie ludowej. Surowiec zielarski: ziele (Herba Clematitis), zawiera glikozyd ranunkulinę i saponiny. W medycynie ludowej używano go przy różnych chorobach skóry, m.
in. przy egzemie i liszajach, obecnie jest bardzo rzadko stosowany.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-12-04 20:24:16]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=53722233. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-01-25].
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-07].
  • Jan Macků, Jindrich Krejča, Apoloniusz Rymkiewicz: Atlas roślin leczniczych. Wrocław [etc.]: Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydawnictwo, 1989. ISBN 83-04-03281-3.
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  • Burkhard Bohne, Peter Dietze: Rośliny trujące: 170 gatunków roślin ozdobnych i dziko rosnących. Warszawa: Bellona, Spółka Akcyjna, 2008. ISBN 978-83-11-11088-5.
Przypisane cechy
ogólne roślina trująca
ogólne roślina lecznicza
ogólne roślina użytkowa
ogólne bylina
barwa kwiatów płatki kremowe
ulistnienie naprzeciwległe
ulistnienie całobrzegie
ulistnienie liście pierzaste
rodzaj owoców niełupki
wygląd łodygi łodyga wzniesiona
szacowana wysokość łodygi od kolana do pasa (60 < x < 100 cm)