Dwurząd murowy Diplotaxis muralis

Dwurząd murowy (Diplotaxis muralis (L.) D.C.) – gatunek rośliny z rodziny kapustowatych. Polska nazwa dwurząd pochodzi od tego, że jej nasiona ułożone są w owocu w dwóch rzędach.

Liście odziomkowe ogonkowe, pierzastodzielne, zatokowo-ząbkowane lub niepodzielone, łodygowe drobne i siedzące. Kwiaty zebrane w kilkukwiatowe, niewielkie grono. Kwiaty o 4 wąskoeliptycznych, biało obrzeżonych działkach kielicha i 4 odwrotnie jajowatych, cytrynowożółtych płatkach korony. Wewnątrz korony jeden słupek z dwułatkowym znamieniem i krótką szyjką oraz 6 pręcików. Łodyga zazwyczaj roślina tworzy kilka łodyg o wysokości do 50 cm. Są wzniesione lub podnoszące się, nagie, lub z rzadka owłosione pojedynczymi włoskami. Owoc spłaszczona łuszczyna z krótkim dzióbkiem na szczycie i podłużnym szwem na klapach. Wyrasta bezpośrednio na szypułce krótszej od łuszczyny, bez wyraźnego trzonka. Zawiera w dwóch rzędach liczne, jajowate i spłaszczone nasiona.

Biologia i występowanie


Rodzimy obszar jego występowania to południowo-zachodnia Europa i północna Afryka. Rozprzestrzenił się jednak jako gatunek zawleczony i obecnie występuje na wszystkich (poza Antarktydą) kontynentach i na wielu wyspach. W Europie Środkowej po raz pierwszy zanotowano jego występowanie na przełomie XVIII i XIX wieku, a na terenie Polski w Poznaniu w 1851 r. Począwszy od połowy XX wieku liczba jego stanowisk wyraźnie wzrasta, szczególnie w centrach miast. Obecnie w Polsce jest niezbyt częsty, występuje głównie w miastach. Status gatunku we florze Polski: epekofit.

Rozwój
Roślina jednoroczna lub dwuletnia, hemikryptofit. Kwitnie od maja do września, podczas kwitnienia wydziela delikatny zapach.
Siedlisko
Roślina ruderalna, rosnąca w szczelinach chodników i murów, na przydrożach, gruzowiskach, nieużytkach i trawnikach. Spotykana jest głównie w miastach i na niżu, rzadziej w niższych położeniach górskich.
Genetyka i zmienność
Liczba chromosomów 2n = 42, 44. Występuje w dwóch podgatunkach:Diplotaxis muralis subsp. ceratophylla (Batt.) Mart.-Laborde
Diplotaxis muralis subsp. simplex (Viv.) JafriKorelacje międzygatunkowe
Na dwurzędzie murowym pasożytuje grzyb Mycosphaerella capsellae, grzybopodobny lęgniowiec Hyaloperonospora parasitica i żerują larwy muchówki Paragephyraulus diplotaxis.


Liście mają smak podobny do rzeżuchy i można je dodawać do sałatek.
Badania laboratoryjne wykazały, że nadziemne i podziemne części dwurządu murowego zwierają takie związki chemiczne, jak: sterole, triterpeny, kumaryny, flawonoidy, kwas ursolowy, kwas oleanolowy, kwas waniliowy, kwas izowanilinowy, β-sitosterol, kwas p‑kumarowy, o‑kumarowy, p-hydroksybenzoesowy, kwas kawowy i kwercetyna. Istnieją więc przesłanki wskazujące na możliwość wykorzystania go w lecznictwie.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-12-04 20:42:45]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=54926894. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Łukasz Łuczaj: Dzikie rośliny jadalne Polski. Przewodnik survivalovy. Chemigrafia, 2004. ISBN 83-904633-5-0.
  • The Plant List. [dostęp 2018-02-26].
  • Malcolm Storey: Diplotaxis muralis (L.) DC. (Annual Wall-rocket). W: BioInfo (UK) [on-line]. [dostęp 2018-02-27].
  • Barbara Sudnik-Wójcikowska: Rośliny synantropijne. Warszawa: Multico, 2011. ISBN 978-83-7073-514-2. OCLC 948856513.
  • Discover Life Maps. [dostęp 2018-01-17].
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-13].
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
Przypisane cechy
ogólne roślina użytkowa
barwa kwiatów płatki białe
barwa kwiatów płatki żółte
korona kwiatu i typ kwiatostanu grono
ulistnienie ogonek liściowy obecny
ulistnienie bezogonkowe
ulistnienie u dołu łodygi lub odziomkowe
ulistnienie wcinane (wrębne, sieczne i klapowane)
ulistnienie ząbkowany
ulistnienie liście pierzaste
rodzaj owoców kuliste
rodzaj owoców łuszczyna
wygląd łodygi łodyga owłosiona
pora kwitnienia maj
pora kwitnienia czerwiec
pora kwitnienia lipiec
pora kwitnienia sierpień
pora kwitnienia wrzesień