Tajęża jednostronna Goodyera repens

Tajęża jednostronna (Goodyera repens (L.) R. Br.) – gatunek byliny kłączowej z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Występuje w Europie, Ameryce Północnej i w Azji. W Polsce bardzo rzadko na niżu i w górach po regiel górny.

Liście owalne do sercowatych, ciemnozielone z jasnymi plamami, mięsiste. Siatkowato unerwione, zebrane u dołu w rozetkę. Posiadają oskrzydlony ogonek liściowy. Listki łodygowe mniejsze, przylegające do łodygi. Kwiaty wąski, kłosokształtny i wydłużony kwiatostan składający się z wielu gęsto osadzonych, owłosionych, drobnych, białych i pachnących kwiatów, osadzonych na skręconych szypułkach w kątach przysadek. Poza dwoma, lekko rozchylonymi bocznymi działkami, płatki są stulone. Wewnątrz gardzieli pomarańczowa plamka. Warżka bez ostrogi, u nasady workowato rozdęta. Zalążnia nie ulega skręceniu, jest walcowata i omszona. Pokrój wysmukła, mała roślina osiągająca od 8-25 (30) cm wysokości, o gałęzistym, czołgającym się podziemnym kłączu. Łodyga zielona w górnej części gęsto, gruczołowato owłosiona. W dolnej partii ulistniona. Owoce rozdęta, brązowa torebka.

Biologia i występowanie


Rozwój
Kwitnie od czerwca do sierpnia. Produkuje nasiona o masie 0,00002 g, które są łatwo rozprzestrzeniane przez wiatr (anemochoria). Rozetki liści wyrastają latem, zimują i obumierają po kwitnieniu w następnym roku. Liczba chromosomów 2n = 30.
Siedlisko
Rośnie w cienistych borach sosnowych oraz w borach świerkowych. W Polsce występuje zwłaszcza na północy kraju (zwłaszcza w nadmorskich borach bażynowych). Na południu w Sudetach i w Karpatach, zwykle w jedlinach i rzadko w borach świerkowych. Preferuje gleby kwaśne; świeże, ubogie i umiarkowanie żyzne. Wszystkie części rośliny są trujące. Gatunek charakterystyczny dla acydofilnych borów z klasy Vaccinio-Piceetea.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-12-04 21:11:10]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=51691041. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  • Grzegorz Vončina: Pieniny – Przyroda i Człowiek (pol.). W: Tajęża jednostronna Goodyera repens (L.) R.Br. – nowy przedstawiciel storczykowatych Orchidaceae w Pienińskim Parku Narodowym [on-line]. 2010. [dostęp 2013-07-19].
  • Marian Rejewski: Pochodzenie łacińskich nazw roślin polskich. Warszawa: KiW, 1996. ISBN 83-05-12868-7.
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2013-07-19].
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-08-03].
  • The Plant List. [dostęp 2013-07-19].
  • Peter H. Barthel: Storczyki - gatunki dziko rosnące. Warszawa: Multico, 1997, s. 58. ISBN 83-7073-145-7.
  • Martin Červenka, Viera Feráková, Milan Háber, Jaroslav Kresánek, Libuše Paclová, Vojtech Peciar, Ladislav Šomšák: Świat roślin skał i minerałów. Warszawa: PWRiL, 1982, s. 94, 250. ISBN 83-09-00462-1.
  • Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  • cechy kwiatów
    • pora kwitnienia
      • czerwiec
      • lipiec
      • sierpień
    • barwa kwiatów
      • płatki białe
      • płatki pomarańczowe
    • kwiatostan
      • groniasty
        • prosty
          • kłos
    • symetria kwiatu
      • grzbiecista
  • cechy liści
    • kształt blaszki
      • liście sercowate
      • liście okrągłe
  • cechy łodygi
    • wygląd łodygi
      • łodyga owłosiona
  • cechy owoców
    • rodzaj owoców
      • suche
        • torebki
    • kolor owoców
      • brązowe
  • ogólne
    • roślina trująca
    • roślina chroniona
    • bylina
    • ścisła ochrona gatunkowa
    • bylina kłączowa
    • storczyk
  • siedlisko
    • Regiel górny
    • Bory sosnowe
    • Sudety