Jaskier kaszubski Ranunculus cassubicus

Jaskier kaszubski (Ranunculus cassubicus) – bardzo zmienny gatunek rośliny (uznawany też za grupę drobnych gatunków) należący do rodziny jaskrowatych. Jego zasięg obejmuje Europę Środkową i Wschodnią. Występuje w żyznych lasach liściastych i jest rośliną trującą.

Liście dwojakiego rodzaju – odziomkowe i łodygowe. Te pierwsze w liczbie zwykle 1–2 (rzadko więcej) są długoogonkowe i blaszkę mają okrągłą, niepodzieloną lub nieco trzysieczną lub trzydzielną. Brzeg blaszki jest karbowany lub grubo ząbkowany. Liście łodygowe pocięte są na 7–9 (rzadko więcej lub mniej) równowąskich lub lancetowatych łatek, na brzegu nieco ząbkowanych. Kwiaty pojedyncze, o dnie kwiatowym owłosionym. Płatki korony ciemnożółte, odwrotnie jajowate, do 1,5 cm długości, jednak w kwiatach rozwijających się jako pierwsze – płatki często są słabo rozwinięte. Łodyga bylina osiągająca zwykle od 20 do 45 (rzadko do 70) cm wysokości, o łodydze niezgrubiałej u nasady, obłej. U nasady rośliny wyrastają bezblaszkowe, błoniaste pochwy (od 1 do 4). Owoce orzeszki drobno omszone, zakończone długim i haczykowatym dzióbkiem.

Biologia i występowanie


Gatunek występuje w Europie Środkowej od wschodniej części Alp, poprzez Austrię, Czechy, Słowację, cały łuk Karpat i dalej na wschód, sięgając poprzez środkową Ukrainę po Ural. Na północy jaskier ten rośnie w południowej Finlandii, na nielicznych stanowiskach także w środkowej i południowej Szwecji. W Polsce gatunek rozpowszechniony jest w południowo-wschodniej części kraju, dość liczne stanowiska posiada na Śląsku, Kaszubach i Warmii. Bardzo rozproszone stanowiska ma w Polsce Środkowej, brak go zupełnie w północno-zachodniej części kraju.
Bylina, hemikryptofit, kwitnie od kwietnia do czerwca. Rośnie w cienistych lasach liściastych. Liczba chromosomów 2n= 32-60. Jest gatunkiem charakterystycznym dla lasów z rzędu Fagetalia. W górach rośnie do blisko 1000 m n.p.m. (w Tatrach do 790 m n.p.m.).

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2019-09-01 22:33:28]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=54930318. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006, s. 167. ISBN 83-01-14342-8.
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006, s. 491. ISBN 83-01-14439-4.
  • Carolus Linnaeus: Species Plantarum Sections XI-XIII. s. 551.
  • Elvira Hörandl, Johann Greilhuber, Katarina Klímová, Ovidiu Paun, Eva Temsch, Khatere Emadzade, Iva Hodálová. Reticulate evolution and taxonomic concepts in the Ranunculus auricomus complex (Ranunculaceae): insights from analysis of morphological, karyological and molecular data. „Taxon”. 58, 4, s. 1194–1215, 2009. 
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-07].
  • Adam Zając, Maria Zając (red.): Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 444. ISBN 83-915161-1-3.
  • Ranunculus cassubicus. W: Den Virtuella Floran [on-line]. Naturhistoriska riksmuseet. [dostęp 2014-01-10].
  • E. Hörandl. Morphological differentiation within the Ranunculus cassubicus group compared to variation of isozymes, ploidy levels, and reproductive systems: implications for taxonomy. „Plant Systematics and Evolution”. 233, 1-2, s. 65-78, 2002. DOI: 10.1007/s00606-002-0210-4 (ang.). 
  • Władysław Szafer (red.): Flora polska. Rośliny naczyniowe Polski i ziem ościennych. Tom III. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 1927, s. 52-53.
  • Ranunculus cassubicus L.. W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2014-01-10].
  • cechy kwiatów
    • pora kwitnienia
      • kwiecień
      • maj
      • czerwiec
    • barwa kwiatów
      • płatki żółte
  • cechy liści
    • kształt blaszki
      • liście lancetowate
      • liście wąskie i wydłużone
      • liście równowąske
  • cechy owoców
    • rodzaj owoców
      • suche
        • orzechy
    • powierzchnia owocu
      • owłosiona
  • ogólne
    • roślina trująca
    • bylina
    • mieszaniec
    • tworzy mieszańce
  • siedlisko
    • Lasy liściaste
    • Tatry