Szkarłatka amerykańska Phytolacca americana

Szkarłatka amerykańska (Phytolacca americana) – gatunek rośliny należący do rodziny szkarłatkowatych. Pochodzi z Ameryki Północnej, jest też uprawiana w wielu krajach świata. W swojej ojczyźnie uważana bywa za chwast. W Polsce znajduje się w kolekcji niektórych ogrodów botanicznych, bywa też uprawiana przez hobbystów jako rzadko spotykana tutaj roślina ozdobna.

Pokrój okazała roślina zielna o wysokości do 3 metrów i drzewkowatym pokroju. Łodyga wzniesiona, szeroko rozgałęziona i czerwono podbarwiona. Liście pojedyncze, eliptycznojajowate, skórzaste i sztywne o długości do 20 cm, o klinowatej nasadzie, wyrastające na krótkich ogonkach (2–4 cm długości). Na górnej stronie są niebieskawozielone i matowe, na spodniej szare, mają gładkie brzegi i słabo widoczną nerwację. Jesienią przebarwiają się na purpurowo. Kwiaty drobne, białe, zielonkawe lub różowawe i zebrane w gęste kłosy o długości do 15 cm. Talerzykowate kwiaty wyrastają na krótkich szypułkach i składają się z pięciu owalnych i podgiętych w górę działek kielicha, dziesięciu pręcików o dużych pylnikach i jednego rozdętego, zielonego słupka. Korony brak. Owoc czarne, błyszczące i silnie spłaszczone jagody o długości do 1 cm, wyrastające na jaskrawoczerwonej szypułce.

Roślina ozdobna. Szczególnie nadaje się do ogrodów naturalistycznych jako pojedyncza, duża roślina soliterowa. Kulinaria. Młode pędy po ugotowaniu są jadalne. Sok z owoców (po odpowiedniej przeróbce) wykorzystywano dawniej do barwienia niektórych gatunków win. Roślina lecznicza. Bywa wykorzystywana w homeopatii jako składnik leków spazmolitycznych i wykrztuśnych.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2021-03-28 04:21:26]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=62821007. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • TABAZA. Szkarłatka amerykańska. [dostęp 2009-03-08].
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-12].
  • Wojciech Górka – Byliny warte uwagi. [dostęp 2009-03-08].
  • Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04]  (ang.).
  • Burkhard Bohne, Peter Dietze: Rośliny trujące: 170 gatunków roślin ozdobnych i dziko rosnących. Warszawa: Bellona, Spółka Akcyjna, 2008. ISBN 978-83-11-11088-5.
  • Jacek Marcinkowski: Byliny ogrodowe: produkcja i zastosowanie. Warszawa: PWRiL, 2002. ISBN 83-09-01751-0.
  • cechy kwiatów
    • pora kwitnienia
      • lipiec
      • sierpień
    • znamiona słupka
      • słupek jeden
      • słupek rozdęty
      • słupek zielony
    • pręciki
      • 10
      • pylniki duże
    • kwiatostan
      • groniasty
        • prosty
          • kłos
    • kielich
      • działek 5
      • działki owalne
    • barwa kwiatów
      • białe
      • zielonkawe
      • różowawe
    • cechy szypułek
      • krótkie
      • jaskrawoczerwone
    • okwiat
      • talerzykowaty
    • korona
      • brak
  • cechy owoców
    • rodzaj owoców
      • mięsiste
        • jagoda
    • kolor owoców
      • czarne
    • okres dojrzewania owoców
      • sierpień
      • wrzesień
    • powierzchnia owocu
      • błyszcząca
      • spłaszczona
  • ogólne
    • roślina lecznicza
    • roślina jadalna
    • roślina ozdobna
    • kraj pochodzenia: Ameryka Północna
    • gatunek obcy
    • roślina uprawiana
    • nie występuje w Polsce w stanie naturalnym
    • bylina ogrodowa
    • status gatunku we florze Polski
      • takson uprawiany, nie ujęty w czekliście 2002
  • cechy liści
    • typ liści
      • liść prosty
    • brzeg liścia
      • całobrzegi
    • nasada
      • klinowata
    • kształt blaszki
      • skórzaste
      • eliptyczno-jajowate
      • sztywne
    • ogonek liściowy
      • krótki
    • jesienna barwa liści
      • purpurowa
    • kolor liścia
      • niebieskawozielone
      • spodem szare
    • nerwacja
      • słabo widoczna
  • cechy łodygi
    • wygląd łodygi
      • wzniesiona
      • rozgałęziająca się
    • szacowana wysokość łodygi
      • do 200 cm
    • powierzchnia łodygi
      • czerwono podbarwiona