Szałwia wieszcza Salvia divinorum

Szałwia wieszcza (Salvia divinorum) – gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae Lindl.). Nazywany jest także szałwią proroczą, boską szałwią, szałwią czarownika. Występuje endemicznie w Sierra Mazateca w Meksyku na wysokościach 300–1800 m n.p.m.

Liście naprzemianległe, eliptyczne z ostrym końcem, o nieregularnych brzegach, osiągające do 30 cm długości i 10 cm szerokości. Błyszczące, w dotyku aksamitne, w smaku bardzo gorzkie. Kwiaty zebrane po 3 do 12 w kwiatostany, purpurowobiałe, bądź niebieskobiałe. Pokrój roślina osiągająca 0,5–1,5 m wysokości (podczas wegetacji), a podczas kwitnienia wypuszcza pęd generatywny zakończony kwiatostanem, osiągający 3 m. Łodyga dęta, krucha, o przekroju kwadratowym. Przy potarciu wydziela charakterystyczny zapach.

Biologia i występowanie


Bylina. Roślina kwitnie rzadko, od października do czerwca. Rozmnażana przez "szczepki". Występuje w poszyciu lasu.
Skład chemiczny
Jej główny składnik aktywny to salwinoryna A – stanowiąca ok. 96% składników psychoaktywnych, zawarta głównie w liściach; poza tym zawiera nieaktywną salwinorynę B (4%) i salwinorynę C (poniżej 1%) oraz szereg innych związków dwuterpenowych (m.in. salwinoryny D – G, diwinatoryny C – E, alkohol preskwalenowy i (E)-fitol). W 2001 r. pojawiły się doniesienia o silnym działaniu salwinoryny C[potrzebny przypis] po wykonaniu badań na szczurach, czego nie potwierdziły późniejsze badania.

Roślina leczniczaBadania na szczurach uzależnionych od kokainy i metamfetaminy wykazały, że umożliwienie im dostępu do salwinoryny A pozwalało na zaprzestanie pobierania przez nie narkotyków. Jednocześnie nie stwierdzono uzależnienia od salwinoryny A. Prowadzący te badania Thomas Prisinzano, specjalista z chemii produktów medycznych i naturalnych na State University of Iowa uważa w związku z tym, że możliwe jest wykorzystanie szałwii wieszczej do leczenia uzależnień narkotykowych. Szałwia ma poza tym działanie przeciwbólowe identyczne z opioidami.
Udokumentowany został także przypadek działania antydepresyjnego i w badaniach ankietowych wśród użytkowników szałwii stwierdzono poprawę nastroju i trwające ponad dobę oddziaływanie antydepresyjne u 25,5% korzystających z szałwii. Większe konsekwencje (w tym prowadzące do uznania szałwii przez niektóre państwa za nielegalny środek odurzający) miały rzadsze przypadki działań depresyjnych stwierdzane u 4% użytkowników. Szczególne znaczenie miał nagłośniony przez media amerykańskie przypadek Bretta Chidestera z 2006 roku, u którego prawdopodobnie w związku z używaniem szałwii rozwinęła się depresja, która doprowadziła do samobójstwa.
Niektórzy naukowcy nie wykluczają szerokich zastosowań terapeutycznych związków czynnych zawartych w szałwii wieszczej. Potencjalnie mogą mieć one duże znaczenie w leczeniu nie tylko depresji, ale także choroby Alzheimera, schizofrenii, bólów przewlekłych, a nawet AIDS. W tym kontekście zagrożeniem dla rozwoju badań nad zastosowaniami leczniczymi szałwii wieszczej, może być uznanie jej za nielegalny narkotyk.


Pierwszy opis tej rośliny w zachodniej literaturze został sporządzony przez szwedzkiego antropologa Jean Basseta w 1939 r. Badał on grzyby psylocybinowe w otoczeniu Mazateków i jako pierwszy zanotował używanie przez nich szałwii na uroczystościach religijnych.
Dokładniejsze informacje o szałwii zanotował Gordon Wasson i Albert Hofmann podczas podróży do Meksyku. Zdobyli materiał roślinny, który zidentyfikowano jako nowy gatunek, mianowicie Salvia divinorium. Gordon Wasson jako pierwszy biały człowiek zażył szałwię podczas obrzędu w 1961 roku. Mazatecka szamanka przygotowała mu napój, wyciskając do wody sok ze świeżych liści. Efekty opisał jako "tańczące kolory w wyrafinowanych trójwymiarowych wzorach".

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-12-05 19:56:25]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=54221719. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Munro TA, Rizzacasa MA. salwinorynas D-F, new neoclerodane diterpenoids from Salvia divinorum, and an improved method for the isolation of salwinoryna A. „J. Nat. Prod.”. 66 (5), s. 703–5, 2003. DOI: 10.1021/np0205699. PMID: 12762813. 
  • Julie Masis: Mexican drug gains U.S. following (ang.). W: Reuters AlertNet/bdnews24.com [on-line]. 2007. [dostęp 2012-06-05].
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-31].
  • Sarah Viren: `Magic mint' Salvia drug gains attention (ang.). W: Houston Chronicle [on-line]. 2007. [dostęp 2008-08-05].
  • Karl R. Hanes: Antidepressant Effects of the Herb Salvia Divinorum: A Case Report (ang.). W: Journal of Clinical Psychopharmacology [on-line]. 2001. [dostęp 2008-08-05].
  • Matthew Baggott, E. & F. Erowid: A Survey of Salvia divinorum Users (ang.). W: Erowid Extracts 6: 12–14 [on-line]. 2004. [dostęp 2008-08-05].
  • cechy łodygi
    • zapach łodygi
      • zapach aromatyczny
  • cechy kwiatów
    • barwa kwiatów
      • płatki niebieskie
    • kwiatostan
  • cechy liści
    • kształt blaszki
      • liście jajowate
      • liście eliptyczne
    • ustawienie liści
      • naprzemianległe
  • ogólne
    • roślina lecznicza
    • roślina użytkowa
    • bylina