Pomarańcza olbrzymia Citrus maxima

Pomarańcza olbrzymia, pomelo, pompela, szadok Citrus maxima (Burm. f.) Merr – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny rutowatych. Pochodzi z Azji Południowo-Wschodniej, z centrum w Malezji i Indonezji, ale rośnie też dziko na Fidżi. Prawdopodobnie wprowadzony do Chin ok. 100 r.p.n.e. i od tego czasu szeroko uprawiany w prowincjach południowych (Kuangsi, Guangdong, Fujian), a także w Tajlandii, południowej Japonii i na Tajwanie. Pod koniec XVII w. przywiezione do Ameryki przez kapitana Shaddocka i od 1696 uprawiane na Barbados. W krajach zachodnich pomelo jest głównie znane jako przodek grejpfruta (krzyżówki pomelo z pomarańczą chińską).

Pokrój drzewo o kulistej koronie dorastające do 12 m wysokości. Liście podłużnie jajowate, duże, o karbowanych brzegach i szeroko oskrzydlonym ogonku liściowym. Kwiaty o średnicy do 5 cm, 5-płatkowej koronie, 1 słupku i licznych pręcikach. Płatki korony białe, z zewnątrz zielono nakrapiane. Owoce bardzo duże owoce, kuliste, ich masa może dochodzić nawet do 2 kg, a średnica do 20 cm. Są żółte, żółtozielone lub różowe, mają grubą, pokrytą woskiem skórkę (do 5 cm). Miąższ jest żółtawy lub różowy, podzielony na segmenty, wewnątrz są liczne nasiona. W smaku podobne do grejpfrutów, są jednak pozbawione silnej goryczki oraz mniej soczyste. Są to największe owoce z rodzaju cytrus (Citrus).

Roślina uprawna – uprawiana w klimacie ciepłym. Największy areał upraw znajduje się w Indiach, Chinach, Tajlandii, na Malajach i w Izraelu. Sztuka kulinarna: owoce są spożywane na surowo lub kandyzowane, robi się z nich soki i marmoladę. Zawierają dużo witaminy C. Roślina lecznicza - w Azji Południowo-Wschodniej wywaru z liści i kwiatów używa się jako środka uspokajającego przy epilepsji, silnych atakach kaszlu i pląsawicy; gorącego wywaru z liści używa się na opuchlizny i zranienia, a soku jako środka przeciwgorączkowego. Nasion używa się jako środka przeciw kaszlowi, dyspepsji i lumbago. Kwiaty wykorzystuje się w Wietnamie do produkcji perfum.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2021-06-13 00:06:51]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=63620721. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  • Citrus maxima, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online]  (ang.).
  • Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-02]  (ang.).
  • Citrus maxima (Burm.) Merr. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland., 04-11-2015. [dostęp 2015-11-04].
  • Pummelo Citrus maxima. W: Julia F. Morton: Fruits of Warm Climates. Julia F. Morton; Purdue University, 1987, s. 147–151. ISBN 0-9610184-1-0.
  • cechy łodygi
    • szacowana wysokość łodygi
      • wyższa od człowieka (> 200 cm)