Wełnianka wąskolistna Eriophorum angustifolium

Wełnianka wąskolistna (Eriophorum angustifolium) – gatunek rośliny z rodziny ciborowatych (Cyparaceae). Rośnie na mokradłach w strefie arktycznej i umiarkowanej półkuli północnej. Roślina dość pospolita na terenie Polski. W ostatnich dziesięcioleciach obserwuje się spadek liczby stanowisk (lub wyraźny ubytek liczebności osobników na stanowiskach).

Liście łodygowe w liczbie od 1 do 3. Blaszka liściowa skórzasta, wąska (2-4, rzadko do 8 mm szerokości), rynienkowata lub płaska, ostrogrzbiecista, zakończona ostrym, trójkanciastym końcem, na brzegach szorstka. Liście otulają pochwiasto łodygę, na połączeniu blaszki i ciemnoczerwonej do czarnej pochwy znajduje się języczek liściowy. Blaszka liści jest krótsza od łodygi (do 40 cm długości). Kwiaty zebrane w 3–5 kłosków (rzadkiej mniej lub więcej – od 1 do 10). Kłoski jajowate do wydłużonych (10-15 × 5-7 mm) zebrane są w luźną rozrzutkę wyrastającą w kątach 1-3 liściowatych podsadek. Podsadki osiągają do 12 cm długości, ich pochwy są czarniawe. Szypuły kłosów są nierównej długości (5–60 mm, spłaszczone, gładkie, rzadziej nieco szorstkie, początkowo wzniesione, a po przekwitnięciu zwisające. Kwiaty wyrastają w kątach przysadek lancetowatych lub jajowatych o długości ok. 5 mm (rzadziej do 10 mm), jasnobrązowych do brunatnych, z wyraźnym nerwem, na szczycie zaostrzonych (według niektórych źródeł tępych). Kwiaty obupłciowe (rzadko też słupkowe) z okwiatem składającym się z 10 lub więcej gładkich i prostych włosków, w początkowym okresie kwitnienia o długości tylko ok. 4 mm, z czasem wydłużające się do 15–30 mm podczas owocowania. Pręciki trzy, o długości 2–5 mm, z równowąskimi pylnikami. Słupek smukły, zakończony trzema znamionami. Łodyga wzniesiona, walcowata (rzadko na szczycie nieco trójkanciasta), o średnicy ok. 1 mm, gładka, pełna, o wysokości zazwyczaj 30-60 cm, rzadziej do ponad 100 cm. Owoce drobne orzeszki, odwrotnie jajowate, zaostrzone, nieco trójkanciaste, jasnobrunatne lub czarne. Osiągają 2–3 mm długości i 1 mm średnicy.

Biologia i występowanie


Wełnianka wąskolistna występuje na półkuli północnej – jest szeroko rozpowszechniona w Eurazji i Ameryce Północnej. Rośnie w Arktyce – na Alasce, Archipelagu Arktycznym, w południowo-zachodniej i wschodniej Grenlandii, na Islandii, sięgając na północ do 83° szerokości północnej. Na południu zasięg sięga do środkowej Azji, od Korei, poprzez Kazachstan po Kaukaz, spotykany na izolowanym obszarze w północnym Syczuanie. W Europie sięga na południu do północnej części Półwyspu Iberyjskiego, środkowej Apenińskiego i gór w północnej Grecji. W Ameryce Północnej sięga do środkowej części Stanów Zjednoczonych, najdalej na południe schodząc wzdłuż pasma Gór Skalistych. Jako wątpliwy podawany jest też z Jamajki i Kuby. Brytyjski botanik William Turner Thiselton-Dyer miał odnaleźć też ten gatunek w 1898 w Republice Południowej Afryki.
W Polsce gatunek jest rozpowszechniony niemal w całym kraju. Brak go lokalnie lub jest rzadki na obszarach, gdzie brak odpowiednich siedlisk – na Żuławach Wiślanych, północnym Mazowsze, Pogórzu Środkowobeskidzkim.

Rośnie na wilgotnych łąkach i torfowiskach. Geofit, hydrofit, roślina kwasolubna. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Cl. Scheuzerio-Caricetea nigrae.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-12-04 20:52:47]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=51621275. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Eriophorum angustifolium. W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2015-05-25].
  • Marie E. Phillips. Biological Flora of the British Isles: Eriophorum angustifolium Roth. (E. Polystachion L.). „Journal of Ecology”. 42, 2, s. 612–622, 1954. DOI: 10.2307/2256893 (ang.). 
  • D. Gayówna, Ewa Śliwińska: Rośliny łąk. Warszawa: PZWS, 1960.
  • Harry Godwin: The Archives of Peat Bogs. Cambridge University Press, 2009, s. 81–82. ISBN 978-0-521-10712-9. (ang.)
  • Adam Zając, Maria (red.) Zając: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 221. ISBN 83-915161-1-3.
  • Eriophorum angustifolium. W: Den virtuella floran (Hultén, E. & Fries, M. 1986. Atlas of North European vascular plants: north of the Tropic of Cancer I-III. – Koeltz Scientific Books, Königstein) [on-line]. Naturhistoriska riksmuseet. [dostęp 2015-05-25].
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-11-17].
  • Jakub Mowszowicz: Pospolite rośliny naczyniowe Polski. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 543-544.
  • Eriophorum angustifolium. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2015-05-25].
Przypisane cechy
ogólne roślina wodna
barwa kwiatów płatki brązowe
korona kwiatu i typ kwiatostanu kwiaty zwisające
korona kwiatu i typ kwiatostanu kłos
kolor owoców czarne
kolor owoców brązowe
rodzaj owoców kuliste
rodzaj owoców orzechy
powierzchnia owocu kanciasta
wygląd łodygi łodyga trójkanciasta
wygląd łodygi łodyga gładka
wygląd łodygi łodyga wzniesiona