Fiołek biały Viola alba

Fiołek biały (Viola alba Besser) – gatunek roślin z rodziny fiołkowatych (Violaceae). Występuje naturalnie w Europie i na Bliskim Wschodzie.

Pokrój bylina dorastająca do 5–25 cm wysokości, tworząca rozłogi. Liście blaszka liściowa ma jajowaty kształt. Mierzy 12,5–12,5 cm długości oraz 1,5–2,5 cm szerokości, jest karbowana na brzegu, ma głębokosercowatą nasadę i ostry wierzchołek. Przylistki z frędzlami, wąskolancetowate, orzęsione, szerokości 1-2 mm. Ogonek liściowy jest nagi. Kwiaty pojedyncze, wyrastające z kątów pędów, wonne. Szypułka jest krótsza od liści. Podkwiatek osadzony w środku lub wyżej. Mają działki kielicha o podługowatym kształcie, o tępym wierzchołku i dorastające do 4–6 mm długości. Płatki są odwrotnie jajowate i mają białą lub fioletową barwę, płatek przedni jest owalny, mierzy 10-20 mm długości, wyposażony w obłą ostrogę o długości 3-6 mm. Szyjka słupka jest naga, z haczykowatym noskiem na szczycie. Owoce torebki mierzące 6-7 mm średnicy, o niemal kulistym kształcie, owłosiona, na szypułce odgiętej w dół.

Biologia i występowanie

Rośnie naturalnie w Europie i na Bliskim Wschodzie. Występuje w Szwecji, Francji, Szwajcarii, Niemczech, Polsce, na Ukrainie, w Rumunii, na Węgrzech, Słowacji, w Czechach, Austrii, Włoszech, krajach byłej Jugosławii, Bułgarii, Grecji i Turcji oraz a także prawdopodobnie w Albanii. Według innych źródeł jest podawany również z Portugalii, Hiszpanii, zachodniej Rosji, Syrii, Libanu, Izraela, Iraku i Iranu. W Polsce występował na dwóch stanowiskach w okolicach Dukli i Nowego Sącza. Bylina z zimującymi liśćmi letnimi. Kwitnie od marca do maja. Rośnie w lasach, na łąkach oraz brzegach cieków wodnych. Występuje na wysokości do 1000 m n.p.m.

Roślina umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006) w grupie gatunków wymarłych (kategoria zagrożenia: Ex). W wydaniu z 2016 roku otrzymała kategorię DD (stopień zagrożenia nie może być określony).

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2021-03-28 05:59:53]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=62819498. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-11-30]  (ang.).
  • Viola alba Besser (ang.). Plants of the World Online. [dostęp 16 stycznia 2021].
  • Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  • Viola alba subsp. cretica (Boiss. & Heldr.) Marcussen (ang.). Plants of the World Online. [dostęp 16 stycznia 2021].
  • Viola alba Besser (fr.). Altervista. [dostęp 16 stycznia 2021].
  • Lucjan rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2004, s. 312. ISBN 83-01-14342-8.
  • Viola cretica (fr.). Plantes & Botanique. [dostęp 21 stycznia 2021].
  • Viola alba (fr.). Plantes & Botanique. [dostęp 16 stycznia 2021].
  • Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  • cechy kwiatów
    • pora kwitnienia
      • marzec
      • kwiecień
      • maj
    • barwa kwiatów
      • płatki białe
      • płatki fioletowe
  • cechy liści
    • kształt blaszki
      • liście sercowate
      • liście jajowate
      • liście lancetowate
  • cechy owoców
    • rodzaj owoców
      • suche
        • torebki
    • powierzchnia owocu
      • owłosiona
  • ogólne
    • bylina
    • geofit
  • siedlisko
    • Lasy liściaste